โครงการส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรค NCDs ด้วยน้ำข้าวกล้องสังข์หยดงอก ปีงบประมาณ 2569
-
นางสายธาร รักพริก ประธานกลุ่ม
-
นางรุ่งทิพย์เดชะ กรรมการ
-
นางสุชิน เพ็งมี กรรมการ
-
นางฐานิดา สังข์จันทร์ กรรมการ
-
นางจุฬา ชูทอง กรรมการ
สถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวานชนิดที่ 2 (Type 2 Diabetes) ความดันโลหิตสูง ภาวะไขมันในเลือดสูง จากตรวจสุขภาพของประชากรหมู่ที่ 2 บ้านทางเกวียน ตำบลโคกม่วง อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง ที่มีอายุตั้งแต่ 35 ปีขึ้นไป ที่ได้รับการคัดกรองโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จำนวน 289 คน พบว่ามีผู้ที่มีภาวะเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 85 คน คิดเป็นร้อยละ 29.4 (แยกเป็นเพศชาย จำนวน 56 คน คิดเป็นร้อยละ 19.38 เพศหญิง จำนวน 29 คน คิดเป็นร้อยละ 10.03) พบผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 83 คน คิดเป็นร้อยละ 28.72 (แยกเป็นเพศชายจำนวน 35 คน คิดเป็นร้อยละ 12.11 เพศหญิง จำนวน 48 คน คิดเป็นร้อยละ 16.60) และในจำนวนนี้พบเป็นผู้ป่วยเบาหวานจำนวน 28 ราย คิดเป็นร้อยละ 9.68
จากสถานะการณ์ปัญหาสุขภาพที่พบในประชากรหมู่ที่ 2 บ้านทางเกวียน โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุและวัยทำงาน มักมีสาเหตุหลักมาจากพฤติกรรมการดำเนินชีวิต โดยเฉพาะพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม เช่น การบริโภคข้าวมากเกินไป (โดยเฉพาะข้าวขาว) จะทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้คุมน้ำตาลได้ยาก
จากการสืบค้นข้อมูลพบว่าข้าวกล้องสังข์หยดงอกซึ่งเป็นข้าวพื้นเมืองที่มีการปลูกในชุมชน มีคุณค่าทางโภชนาการสูง และเมื่อผ่านกระบวนการทำให้งอกจะยิ่งเพิ่มสารสำคัญ เช่น GABA (Gamma Amino Butyric Acid) : ช่วยลดความเครียด ความดันโลหิต ใยอาหารสูง ช่วยควบคุมน้ำตาลในเลือด ลดไขมันสารต้านอนุมูลอิสระ เช่น γ-oryzanol และวิตามิน E
การส่งเสริมให้ประชาชนบริโภคข้าวกล้องสังข์หยดงอกอย่างต่อเนื่องจะช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิด NCDs และส่งเสริมสุขภาพในระยะยาว
โครงการนี้จึงมุ่งเน้นการส่งเสริมรณรงค์ให้ประชาชนหันมาบริโภคข้าวกล้องสังข์หยดงอก ในรูปแบบของน้ำข้าวกล้องสังข์หยดงอกอย่างสม่ำเสมอ เพื่อดูแลสุขภาพ ลดความเสี่ยงโรค และส่งเสริมภูมิปัญญาอาหารท้องถิ่นด้วย
-
เพื่อให้กลุ่มเสี่ยง โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) มีความรู้ในการดูแลสุขภาพ90.00
ร้อยละ 90 ผู้เข้าร่วมโครงการ มีความรู้ ในการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)
-
เพื่อส่งเสริมการบริโภคน้ำข้าวกล้องสังข์หยดงอกป้องกันเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)50.00
ร้อยละ 50 ของกลุ่มเสี่ยงที่เข้าร่วมโครงการ มีผลการตรวจความดันโลหิต และค่าน้ำตาลในเลือดดีขึ้น จากการบริโภคน้ำข้าวกล้องสังข์หยดงอก
-
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง30
-
สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)]0
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
คัดกรองสุขภาพเบื้องต้น โดยเจ้าหน้าที่ อสม.
กิจกรรม คัดกรองสุขภาพเบื้องต้น กลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง 15 คน กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน 15 คน (เปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสม) - ตรวจวัดค่าน้ำหนัก ส่วนสูง BMI - ตรวจความดันโลหิต
- ตรวจระดับน้ำตาลปลายนิ้ว (FBS) - ประเมินความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs
- ใช้หลัก 3 ลด: ลดหวาน ลดมัน ลดเค็ม
ค่าใช้จ่าย สำหรับคัดกรองสุขภาพเบื้องต้น โดยเจ้าหน้าที่ อสม.
- ค่าเครื่องตรวจนํ้าตาล Yuwell รุ่น A 305 พร้อมเข็มและแผ่นตรวจ 60 ชิ้น เป็นเงิน2,000 บาท
- ค่าเครื่องวัดความดันโลหิต จำนวน 1 เครื่อง เป็นเงิน 2,500 บาท21 มกราคม 2569 ถึง 21 มกราคม 2569คัดกรอง ประเมินความเสี่ยงกลุ่มเป้าหมาย จำนวน30 คน
4500.00 บาท -
กิจกรรมอบรมให้ความรู้สถานการณ์ โรค NCDs การดูแลสุขภาพ การบริโภคข้าวกล้องงอกเพื่อดูแลสุขภาพ จากโรค NCDs
จัดอบรมให้ความรู้ สถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs การดูแลสุขภาพ การบริโภคน้ำข้าวกล้องสังข์หยดงอกเพื่อดูแลสุขภาพเพื่อลดเสี่ยงจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs แก่ประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs หมู่ที่ 2 บ้านทางเกวียน จำนวน 30 คน จำนวนครึ่งวัน
ค่าใช้จ่าย
- ค่าวิทยากรจำนวน 4 ชม.ๆละ 300 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มจำนวน 30 ชุดๆละ 25 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 750 บาท
กำหนดการอบรม
12.30 - 13.00 น. - ลงทะเบียน
13.00 - 17.00 น. - อบรมให้ความรู้ สถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs การดูแลสุขภาพ การบริโภคน้ำข้าวกล้องสังข์หยดงอกเพื่อดูแลสุขภาพเพื่อลดเสี่ยงจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs
17.00 - 17.20 น. - ตอบข้อซักถาม*14.30 - 14.45 น. - พักรับประทานอาหารว่าง
1 มีนาคม 2569 ถึง 31 มีนาคม 25691.กลุ่มเป้าหมาย เข้าร่วมโครงการ จำนวน30 คน
2.กลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ความเข้าใจ ในโรคNCDs
3.กลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ ความเข้าใจประโยชน์ของข้าวกล้องงอกในการป้องกันโรค NCDs2700.00 บาท -
กิจกรรมสาธิต ชงดื่ม - ชิมจริง
กิจกรรมฝึกสาธิตการทำน้ำข้าวกล้องสังข์หยดงอกพร้อมดื่ม สำหรับประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs หมู่ที่ 2 บ้านทางเกวียน จำนวน 30 คน โดยแจกจ่ายให้ทดลองบริโภคต่อเนื่องเป็นเวลา 6 เดือน จัดกิจกรรมจำนวนครึ่งวัน
ค่าใช้จ่าย
1. จัดหาวัสดุสาธิตการทำน้ำข้าวกล้องสังข์หยดงอก ประกอบด้วย
- ข้าวกล้องสังหยด จำนวน 20 กก.ๆ ละ 60 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท
- กะละมัง จำนวน 8 ใบๆละ 50 บาท เป็นเงิน 400 บาท
- ผ้าขาวบางอเนกประสงค์ จำนวน12 ผืน (6แพค) เป็นเงิน 300 บาท
- ค่าเชื้อเพลิง (แก๊ส) 1 ถังเป็นเงิน 400 บาท
2. ค่าวิทยากรสาธิตการทำน้ำข้าวกล้องสังข์หยดงอก จำนวน 3 ชั่วโมง ๆละ 300 เป็นเงิน 900 บาท
3. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มจำนวน 30 ชุดๆละ 25 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 750 บาท กำหนดการอบรม
12.30 - 13.00 น. - ลงทะเบียน
13.00 - 17.00 น. - อบรมสาธิตการทำน้ำข้าวกล้องสังข์หยดงอกเพื่อดูแลสุขภาพ ลดเสี่ยงจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs
17.00 - 17.20 น. - ตอบข้อซักถาม*14.30 - 14.45 น. - พักรับประทานอาหารว่าง
1 มีนาคม 2569 ถึง 31 มีนาคม 25691.กลุ่มเป้าหมาย เข้าร่วมโครงการ จำนวน30 คน 2.กลุ่มเป้าหมาย เข้าร่วมโครงการ สามารถทำข้าวกล้องสังข์หยดงอกได้
3200.00 บาท -
ติดตามและประเมินผล
- ติดตามและประเมินผลการเปลี่ยนแปลงสุขภาพหลังกิจกรรม ในกลุ่มประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs หมู่ที่ 2 บ้านทางเกวียน จำนวน 30 คน โดยติดตามผลการตรวจความดันโลหิตและนํ้าตาลในเลือดหลังกิจกรรม 1 เดือน , 3 เดือน และ 6 เดือน
- ประเมินผลการเปลี่ยนแปลงก่อนและหลังตรวจ และเมื้อสิ้นสุดข้าร่วมโครงการ
- จัดทำรายงายสรุปผลโครงการ
1 เมษายน 2569 ถึง 30 กันยายน 2569ร้อยละ 30 ของกลุ่มเป้าหมายมีค่าชี้วัดสุขภาพ (เช่น น้ำตาล, ความดัน) ดีขึ้น
0.00 บาท - ติดตามและประเมินผลการเปลี่ยนแปลงสุขภาพหลังกิจกรรม ในกลุ่มประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs หมู่ที่ 2 บ้านทางเกวียน จำนวน 30 คน โดยติดตามผลการตรวจความดันโลหิตและนํ้าตาลในเลือดหลังกิจกรรม 1 เดือน , 3 เดือน และ 6 เดือน
ทุกรายการสามารถถั่วเฉลี่ยได้
- ประชาชนมีความรู้และทักษะด้านโภชนาการที่ถูกต้อง
- ลดความเสี่ยงโรค NCDs และช่วยควบคุมระดับน้ำตาล–ไขมัน
- ชุมชนเกิดพฤติกรรมการกินที่ดีต่อสุขภาพ
- เกิดเครือข่ายอาหารสุขภาพในพื้นที่
- ชุมชนเห็นคุณค่าข้าวพื้นเมืองมากขึ้นสามารถขยายผลสู่การผลิตสินค้าชุมชนจากข้าวกล้องสังหยดงอก
