โครงการการดูแลโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ ปีงบประมาณ 2569
-
นายอับดลเล๊าะ เหล็มปาน
-
นายอ่าซาน หมัดอาดัม
-
นางเสาด๊ะ ยาชะรัด
-
นางอารี ถานีโกด
-
นางสาวกรรณิการ์ ราป้อม
-
นางจรัส สะแหละ
หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ)
ภาวะโรคข้อเข่าเสื่อมเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ และมีแนวโน้มจะสูงขึ้นเรื่อย ๆ จากการที่ประชากรสูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างมากในปัจจุบัน ประเทศไทยพบผู้ป่วยมากกว่า 6 ล้านคน ผู้สูงอายุที่อายุมากกว่า 65 ปีขึ้นไป พบได้ถึงร้อยละ 50 อัตราความชุกของโรคเรื้อรังในผู้สูงอายุในประเทศไทย พบปัญหาปวดข้อเข่าเสื่อมเป็นอันดับ 1 ผู้ที่เป็นข้อเข่าเสื่อมจะมีอาการปวดข้อ ปวดตึงกล้ามเนื้อรอบ ๆ ข้อเข่า บางครั้งมีอาการบวมแดงร่วมด้วย สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากน้ำหนักตัวที่มาก การใช้ข้อเข่ามาก อาจใช้นานกว่าปกติหรือผิดท่า ผู้ที่มีภาวะข้อเข่าเสื่อมมาก ๆ จะมีอาการเจ็บหรือปวด ข้อเข่าผิดรูป ข้อผิด หรือข้อติด เดินได้ไม่ปกติ การปฏิบัติภารกิจประจำวันต่าง ๆ ทำได้ไม่สะดวก ส่งผลให้เกิดความทุกข์ทรมานทั้งด้านร่างกายและจิตใจ ทำให้คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุลดลง เป็นอุปสรรคในการเข้าสังคม ทำให้สูญเสียเวลาและค่าใช้จ่ายในการรักษาจำนวนมากและส่งผลต่อร่างกายจากการใช้ยาแก้ปวดหรือวิธีการจัดการอาการปวดที่ไม่เหมาะสม ความเจ็บปวดส่งผลให้ผู้สูงอายุ ต้องหาวิธีการที่จะจัดการกับอาการโดยการซื้อยากินเองถึงร้อยละ ๓.๙ ซึ่งอาจเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาได้ เช่น ระคายเคืองเยื่อบุกระเพาะอาหาร อาจมีอาการปวดท้องและเลือดออกได้ อาการปวดข้อเข่าสามารถที่จะบรรเทาได้โดยไม่ต้องใช้ยาแก้ปวด เช่น การพอกยาสมุนไพร การบริหารแบบไทยด้วยท่าฤาษีดัดตน ที่จะช่วยชะลอความเสื่อมของข้อเข่า
สำหรับในพื้นที่รับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านพูด มีผู้สูงอายุ จำนวน 811 คน ในปีงบประมาณ ๒๕๖8 มีผู้ป่วยที่มีอาการปวดเข่าที่มารับบริการ จำนวน 253 คน สาเหตุของเข่าเสื่อมนั้นเกิดจากกระดูกอ่อนที่ทำหน้าที่ปกป้องส่วนปลายกระดูกข้อต่อเสื่อมลง ซึ่งทำให้เกิดอาการปวดเข่า และที่มาจากสาเหตุอื่น เช่น อายุมากขึ้น น้ำหนักตัวเกิน และจากการนั่งทำงานพับเข่าเป็นเวลานานๆ เป็นต้น การลดการปวดเข่า ผู้สูงอายุต้องรู้จักการปฏิบัติตน ให้ถูกต้อง เช่นการมีน้ำหนักตามเกณฑ์ การออกกำลังกายที่เหมาะสม ท่าในการทำงานจะต้องถูกต้องเหมาะกับผู้สูงอายุ
ดังนั้นเพื่อให้ผู้สูงอายุที่ปวดเข่าเข้าใจวิธีการดูแลสุขภาพตนเองและลดการปวดเข่า ชมรมอาสาสมัครสาธารณสุข รพ.สต.บ้านพูด จึงได้จัดทำโครงการการดูแลโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ โดยใช้งบประมาณจากกองทุนหลักประกันสุขภาพตำบลคลองเฉลิม จำนวน 18,420 บาท (หนึ่งหมื่นแปดพันสี่ร้อยยี่สิบบาทถ้วน)
-
เพื่อให้ผู้เข้าอบรมมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ อาการ และการดูแลสุขภาพตนเองของโรคข้อเข่าเสื่อม
ผู้เข้าร่วมอบรมมีความรู้ ความเข้าใจเรื่องโรคข้อเข่าเสื่อมร้อยละ ๘๐ โดยใช้แบบทดสอบประเมินก่อน – หลัง
-
เพื่อให้ผู้เข้าร่วมโครงการมีอาการปวดเข่าลดน้อยลง
ร้อยละ 70 ผู้เข้าร่วมอบรมมีอาการปวดเข่าลดลง โดยใช้แบบประเมินระดับความปวด Pain Scale
-
กลุ่มผู้สูงอายุ30
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมอบรมให้ความรู้โรคข้อเข่าเสื่อม
กิจกรรมอบรมให้ความรู้ เกี่ยวกับสาเหตุ อาการ และการดูแลสุขภาพตนเองของโรคข้อเข่าเสื่อม จำนวน 40 คนในเขตรับผิดชอบ
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มผู้เข้าร่วมอบรม จำนวน 40 คนๆ ละ 2 มื้อๆ ละ 20 บาท เป็นเงิน 1,600 บาท
- ค่าอาหารกลางวันผู้เข้าร่วมอบรม จำนวน 40 คนๆ ละ 1 มื้อๆ ละ 70 บาท เป็นเงิน 2,800 บาท
- ค่าสมนาคุณวิทยากร จำนวน 6 ชั่วโมงๆ ละ 300 บาท เป็นเงิน 1,800 บาท
- ค่าเอกสารแผ่นพับความรู้ จำนวน 40 แผ่นๆละ 1 บาท (หน้า-หลัง) เป็นเงิน 40 บาทถึง6240 บาท -
กิจกรรมพอกเข่าสมุนไพร
กิจกรรมพอกเข่าสมุนไพร ให้การดูแลต่อเนื่อง สัปดาห์ละ 2 ครั้ง ติดต่อกัน 2 สัปดาห์ รวมทั้งหมด 4 ครั้ง
- ดองดึงบด จำนวน 3 กิโลกรัมๆ ละ 480 บาท เป็นเงิน 1,440 บาท
- แป้งข้าวหมาก จำนวน 100 ลูกๆ ละ 3 บาท เป็นเงิน 300 บาท
- แป้งข้าวจ้าว จำนวน 10 กิโลกรัมๆ ละ 40 บาท เป็นเงิน 400 บาท
- เมนทอล จำนวน 1 กิโลกรัมๆ ละ 1,400 บาท เป็นเงิน 1,400 บาท
- พิมเสน จำนวน 1 กิโลกรัมๆ ละ 1,200 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท
- การบูร จำนวน 1 กิโลกรัมๆ ละ 600 บาท เป็นเงิน 600 บาท
- ปูนแดง จำนวน 3 กิโลกรัมๆ ละ 80 บาท เป็นเงิน 240 บาท
- น้ำมันไพล จำนวน 10 ปอนด์ๆ ละ 360 บาท เป็นเงิน 3,600 บาท
- น้ำมันขิง จำนวน 4 ปอนด์ๆ ละ 750 บาท เป็นเงิน 3,000 บาทถึง12180 บาท
คุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมดีขึ้น
