โครงการส่งเสริมความกตัญญูของเยาวชนสู่การดูแลผู้สูงอายุในชุมชนคอหงส์
-
รองศาสตราจารย์ ดร. กาญจน์สุนภัส บาลทิพย์
ความกตัญญูเป็นรากฐานสำคัญของชีวิต การบ่มเพาะความกตัญญูเป็นทุนชีวิตที่สำคัญ ความกตัญญูเป็นหลักสำคัญในการดำเนินชีวิตให้มีความเจริญรุ่งเรือง เป็นรากฐานสำคัญในการสร้างเสริมสุขภาพ เป็นแรงจูงใจด้านศีลธรรม เป็นคุณธรรมที่เป็นพื้นฐานของชีวิตมนุษย์ เป็นพื้นฐานในการพัฒนาเยาวชน และเป็นค่านิยมและวัฒนธรรม ที่ควรได้รับการปลูกฝัง บุคคลที่มีความกตัญญูจะมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมมากขึ้น มีความรู้สึกเห็นอกเห็นใจ ให้อภัย ช่วยเหลือผู้อื่น และแสวงหาความสำเร็จด้านวัตถุน้อยลง ก่อให้เกิดความซาบซึ้ง ความสำนึกรู้คุณ และมีแนวโน้มที่จะตอบแทนบุญคุณต่อบุคคลหรือสิ่งนั้นทั้งทางตรงและทางอ้อม นำมาซึ่งการส่งเสริมการมีสุขภาพดี การมีชีวิตที่มีความสุข และสมดุล ความรู้สึกอิ่มเอมใจ ความรู้สึกอบอุ่นใจ และมีสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจ ทำให้เยาวชนค้นพบเป้าหมายชีวิต ลดพฤติกรรมเสี่ยง เพิ่มการมีจิตอาสา และดำเนินชีวิตอย่างมีเป้าหมาย โดยการปลูกฝังความกตัญญูสามารถดำเนินการได้หลายรูปแบบ โดยเฉพาะการสร้างเสริมความกตัญญู 4 ประการ ได้แก่ ความกตัญญูต่อตนเอง ความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ ความกตัญญูต่อเพื่อน และความกตัญญู ต่อสังคม สิ่งแวดล้อม ประเทศชาติ และโลก
ประเทศไทยได้ก้าวสู่การเป็นประเทศภาวะประชากรผู้สูงอายุ (population aging) หรือประเทศที่มีประชากรอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป มีสัดส่วนเกินร้อยละ 10 ของประชากรทั้งหมด และคาดว่าจะมีประชากรเข้าสู่วัยผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ปีละประมาณ 1 ล้านคน โดยผู้สูงอายุบางรายเป็นวัยที่ร่างกายเริ่มเสื่อมถอยและเกิดโรคต่าง ๆ โดยเฉพาะกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และโรคซึมเศร้า ซึ่งสาเหตุสำคัญของโรคซึมเศร้าของผู้สูงอายุ คือ สัมพันธภาพในครอบครัว และโรคเหล่านี้ส่งผลกระทบทางกาย เช่น น้ำหนักลด นอนไม่หลับ ไม่สามารถปฏิบัติกิจวัตรประจำวันได้ด้วยตนเอง และมีภาวะทุพพลภาพ (disability) และส่งผลกระทบต่อจิตสังคมและจิตวิญญาณ เช่น ท้อแท้ สิ้นหวังและไม่มีคุณค่า คิดร้ายต่อตนเอง คุณภาพชีวิตต่ำลงและนำไปสู่การทำร้ายตนเอง ซึ่งภาวะทุพพลภาพจะพบมากยิ่งขึ้นและมีความรุนแรงมากขึ้นเมื่ออายุเพิ่มสูงขึ้น นอกจากนี้ ผู้สูงอายุไทยที่อยู่ตามลำพังเพียงคนเดียว มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งปัญหาของผู้สูงอายุที่อยู่อาศัยตามลำพังที่พบมากที่สุด คือ รู้สึกเหงา
ดังนั้นการส่งเสริมให้เยาวชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุ ย่อมมีความสำคัญ ในการเพิ่มความสุขและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ และเป็นกระบวนการสำคัญที่หล่อหลอมจิตพฤติกรรมจริยธรรม คุณธรรม และความกตัญญูแก่เยาวชนด้วย ดังนั้นผู้จัดจึงได้จัดโครงการ “โครงการการส่งเสริมความกตัญญูของเยาวชนสู่การดูแลผู้สูงอายุในชุมชนคอหงส์” ขึ้น โดยความร่วมมือของคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ โรงเรียนเสนาณรงค์วิทยา (กองทัพบกอุปถัมภ์) และประธาน อสม. และอสม.ชุมชนคลองเปล 2
-
นักเรียนหรือเยาวชนได้รับการปลูกฝังความกตัญญู ทั้งความกตัญญูต่อตนเอง ต่อบุคคลอื่น และสิ่งแวดล้อม
นักเรียนหรือเยาวชนมีความรู้และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุ และผู้พึ่งพิงด้วยหัวใจกตัญญูและ จิตวิญญาณของความเป็นมนุษย์
-
ผู้สูงอายุและผู้พึ่งพิงได้รับการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมจากนักเรียนหรือเยาวชน
-
ผู้สูงอายุและผู้พึ่งพิงได้รับการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมจากนักเรียนหรือเยาวชนนักเรียนหรือเยาวชนมีความรู้และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุ และผู้พึ่งพิงด้วยหัวใจกตัญญูและ จิตวิญญาณของความเป็นมนุษย์
-
ผู้สูงอายุและผู้พึ่งพิงได้รับการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมจากนักเรียนหรือเยาวชนนักเรียนหรือเยาวชนมีความรู้และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุ และผู้พึ่งพิงด้วยหัวใจกตัญญูและ จิตวิญญาณของความเป็นมนุษย์
-
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน
-
กลุ่มผู้สูงอายุ
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมประชุมคณะทำงาน
- ประชุมวางแผนของคณะทำงานของมหาวิทยาลัย โรงเรียน และชุมชนคลองเปล 2 เพื่อรับสมัคร และคัดเลือกนักเรียน โดยเฉพาะการคัดเลือกนักเรียนและเยาวชนที่มีผู้สูงอายุอยู่ในบ้าน และประสานกับผู้สูงอายุ ผู้พึ่งพิงและครอบครัว
- ชี้แจงวัตถุประสงค์และการดำเนินโครงการแก่ผู้บริหาร บุคลากร นักเรียน และผู้ปกครอง รวมถึงผู้นำชุมชน
ค่าใช้จ่าย 1. ค่าอาหารกลางวันพร้อมน้ำดื่ม จำนวน 10 คน x 35 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 350 บาท 2. ค่าวัสดุ (ค่าถ่ายเอกสารใบสมัครเข้าร่วมโครงการ อุปกรณ์เครื่องเขียน และปากกา) จำนวน 30 คน x 30 บาท เป็นเงิน 900 บาท
ถึง1250 บาท -
กิจกรรมประชุมคณะทำงาน
- การประเมินความรู้ และทักทักษะของการเป็นผู้ดูแล รวมถึงพฤติกรรมความกตัญญู ของเด็กและเยาวชน จำวน 35 คน ก่อนเข้าร่วมกิจกรรม ด้วยแบบประเมินที่คณะทำงานจัดทำขึ้น ได้แก่ การแสดงออกถึงความกตัญญู การเป้าหมายชีวิต ความรู้ และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 4ทักษะ ได้แก่ การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้สูงอายุ การจัดสิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันการพลัดตกหกล้ม การป้องกันภาวะสมองเสื่อม และการออกกำลังกายที่เหมาะสม
- การอบรมเชิงปฏิบัติการปลูกฝังความกตัญญูและคุณสมบัติที่ดีของผู้ดูแลในห้องเรียน (ทฤษฎี และฝึกปฏิบัติในห้องเรียน 3 ชั่วโมง)
การนพความรู้ไปฝึกปฏิบัติจริงกับผู้สูงอายุในชุมชนโดยการแสดงออกถึงการมีคุณสมบัติที่ดีของผู้ดูแล (ในชุมชน)
ค่าใช้จ่าย
- ค่าตอบแทนวิทยากร ผู้สอนทฤษฎี และปฏิบัติ จำนวน 3 ชั่วโมง x ชั่วโมงละ 600 บาท x 1 คน เป็นเงิน 1,800 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 35 คน x 35 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 1,225 บาท
- ค่าวัสดุ (กระดาษสี ป้ายชื่อ ดินสอ สีไม้ และปากกา) จำนวน 35 คน x 35 บาท เป็นเงิน 1,225 บาท งบประมาณ 4,250 บาท
ถึง4250 บาท - การประเมินความรู้ และทักทักษะของการเป็นผู้ดูแล รวมถึงพฤติกรรมความกตัญญู ของเด็กและเยาวชน จำวน 35 คน ก่อนเข้าร่วมกิจกรรม ด้วยแบบประเมินที่คณะทำงานจัดทำขึ้น ได้แก่ การแสดงออกถึงความกตัญญู การเป้าหมายชีวิต ความรู้ และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 4ทักษะ ได้แก่ การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้สูงอายุ การจัดสิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันการพลัดตกหกล้ม การป้องกันภาวะสมองเสื่อม และการออกกำลังกายที่เหมาะสม
-
กิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติเพื่อปลูกฝังความกตัญญูและคุณสมบัติที่ดีของผู้ดูแลถึงบาท
-
กิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อปลูกฝังเป้าหมายชีวิต รายละเอียด
- การอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อปลูกฝังมีเป้าหมายชีวิตแก่เยาวชน
ค่าใช้จ่าย 1. ค่าตอบแทนวิทยากร ผู้สอนทฤษฎี และปฏิบัติ จำนวน 3 ชั่วโมง x ชั่วโมงละ 600 บาท x 1 คน เป็นเงิน 1,800 บาท 2. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 35 คน x 35 บาท x 2 มื้อ เป็นเงิน 2,450 บาท 3. ค่าวัสดุ (ค่าถ่ายเอกสารแบบประเมิน/เนื้อหา/คู่มือประกอบการอบรมแก่ผู้เข้าอบรม) จำนวน 35 คน x 30 บาท เป็นเงิน 1,050 บาท
ถึง5300 บาท - การอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อปลูกฝังมีเป้าหมายชีวิตแก่เยาวชน
-
กิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อปลูกฝังเป้าหมายชีวิต รายละเอียดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อเพิ่มความรู้และทักษะการดูแลสุขภาพกาย จิตสังคม และจิตวิญญาณแก่นักเรียนในการดูแลผู้สูงอายุด้วยหัวใจกตัญญูและติตวิญญาณของความเป็นมนุษย์
- การบรรยายและฝึกปฏิบัติในห้องเรียน ได้แก่ จำนวน 4 ทักษะ ได้แก่ การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้สูงอายุ การจัดสิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันการพลัดตกหกล้ม การป้องกันภาวะสมองเสื่อม และการออกกำลังกายที่เหมาะสมรวมถึงการนวด
- การฝึกปฏิบัติจริงกับผู้สูงอายุในชุมชน จำนวน 10 ท่าน
การสรุปโครงการ และการประเมินผล การประเมินพฤติกรรม ความรู้ และทักทักษะของเด็กและเยาวชน จำวน 35 คน หลังเข้าร่วมกิจกรรม ด้วยแบบประเมินที่คณะทำงานจัดทำขึ้น โดยจัดทำในกลุ่มย่อย กลุ่มละ 10-12 คน ได้แก่ การแสดงออกถึงความกตัญญู การเป้าหมายชีวิต ความรู้ และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 4 ทักษะ ได้แก่ การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้สูงอายุ การจัดสิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันการพลัดตกหกล้ม การป้องกันภาวะสมองเสื่อม และการออกกำลังกายที่เหมาะสมรวมถึงการนวด
ค่าใช้จ่าย
- ค่าตอบแทนวิทยากร ผู้สอนทฤษฎี จำนวน 6 ชั่วโมง x ชั่วโมงละ 600 บาท x 1 คน เป็นเงิน 3,600 บาท
- ค่าตอบแทนวิทยากร ผู้สอนปฏิบัติ (การฝึกปฏิบัติกลุ่มย่อย 3 กลุ่ม) จำนวน 3 ชั่วโมง x ชั่วโมงละ 600 บาท x 3 คน เป็นเงิน 5,400 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม (รวมคณะทำงาน) จำนวน 50 คน x 35 บาท x 6 มื้อ เป็นเงิน 10,500 บาท
- ค่าวัสดุฝึก เช่น Mask ถุงมือ ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ เสื้อกันเปื้อน เป็นต้น จำนวน 50 คน x 60 บาท เป็นเงิน 3,000 บาท
- ค่าวัสดุ (ค่าถ่ายเอกสาร ค่าอุปกรณ์ทำกิจกรรม
เช่น กระดาษ Flip Chart กระดาษ) เป็นเงิน 1,000 บาท - ค่าจัดทำเอกสาร สื่อสรุปโครงการ เป็นเงิน 1,000 บาท
ถึง24500 บาท - การบรรยายและฝึกปฏิบัติในห้องเรียน ได้แก่ จำนวน 4 ทักษะ ได้แก่ การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้สูงอายุ การจัดสิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันการพลัดตกหกล้ม การป้องกันภาวะสมองเสื่อม และการออกกำลังกายที่เหมาะสมรวมถึงการนวด
ทุกรายการสามารถถัวเฉลี่ยจ่ายได้ตามความจำเป็นจริง
- นักเรียนหรือเยาวชนที่เข้าร่วมโครงการได้รับการพัฒนาความรู้และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุด้วยหัวใจและจิตวิญญาณของความเป็นมนุษย์ (35 คน)
- ผู้สูงอายุ และผู้พึ่งพิง ได้รับการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมด้วยหัวใจและจิตวิญญาณของความเป็นมนุษย์จากนักเรียนหรือเยาวชน (10 คน)
- นักเรียนหรือเยาวชนสามารถเผยแพร่ความรู้แก่บุคคลอื่น เช่น สมาชิกในครอบครัว
- โรงเรียนมีรูปแบบในการสร้างเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความกตัญญูแก่นักเรียน
