โครงการส่งเสริมพัฒนาการสมวัยในเด็กปฐมวัย “พัฒนาทักษะสมอง (Executive Function : EF)
-
นางสาวยูวีตา โสะประจิน
-
นายอุมัร วัฒนะ
จากพระราชบัญญัติการศึกษาปฐมวัย พ.ศ. 2560 และยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี ด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ได้กำหนดให้เด็กปฐมวัยได้รับการพัฒนาอย่างรอบด้าน ทั้งร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา เพื่อเติบโตเป็นคนดี เก่ง และมีคุณภาพ
ในปัจจุบันพบว่าเด็กปฐมวัยจำนวนมากขาดโอกาสในการพัฒนาทักษะสมองส่วนหน้า (Executive Function : EF) ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการคิด การควบคุมอารมณ์ และการแก้ปัญหา หากขาดการส่งเสริมในช่วงวัยนี้จะส่งผลต่อพัฒนาการระยะยาว ทักษะสมอง Executive Functions (EF) คือ ทักษะที่จะช่วยให้เด็ก “คิดเป็น ทำเป็น เรียนรู้เป็น แก้ปัญหาเป็น อยู่กับคนอื่นเป็น และหาความสุขเป็น” EF ช่วยให้เด็กมีเหตุมีผล ยับยั้งชั่งใจได้ กำกับอารมณ์และพฤติกรรมตนเองได้ วางแผนทำงานเป็น ใจจดจ่อ ทำการใดไม่วอกแวก จดจำประสบการณ์ในอดีต มาเชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน และคาดการณ์ผลในอนาคตได้ ช่วยให้เด็กจัดการกับงานหลาย ๆ อย่างให้ลุล่วงเรียบร้อยได้ จัดลำดับงานเป็นขั้นเป็นตอน ยึดเป้าหมายแล้วมุ่งมั่น พากเพียร ทำไปเป็นขั้นตอนจนสำเร็จ EFช่วยให้เด็กพัฒนาตนจากการมีชีวิตที่มีคุณค่าแห่งคุณงามความดี
บ่มเพาะคุณธรรม จริยธรรม ดำเนินชีวิตที่ดี นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทัศนคติ ค่านิยม ความเชื่อและพฤติกรรมที่ดีงาม ซึ่งช่วงปฐมวัยจึงเป็นช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดในการสร้างมนุษย์ให้ก้าวหน้าและมีคุณค่าต่อสังคม เพราะเซลล์ประสาทในสมองของเด็ก อายุ ๓-๖ ปี จะมีการเจริญเติบโตรวดเร็วมากหรือเป็นช่วง “หน้าต่างแห่งโอกาส” ที่จะพัฒนาทักษะสมองส่วนหน้าให้สามารถควบคุมความรู้สึก การคิดและการกระทำหรือเรียกว่าทักษะสมอง EF ( Executive Functions) “ความสามารถของสมองในการบริหารจัดการชีวิต” เพราะการวางพื้นฐานด้านพฤติกรรมและบุคลิกภาพของมนุษย์ในช่วงอายุแรกเกิด ถึง ๖ ปี เป็นช่วงวัยที่เหมาะสมในการสร้างภูมิคุ้มกันชีวิตจากผู้ที่อยู่ใกล้ชิดเด็กนับตั้งแต่ พ่อ แม่ ผู้ปกครอง ครู และชุมชน ที่จะเข้าร่วมในการเตรียมความพร้อมให้เด็กเติบโตอย่างเต็มศักยภาพและสร้างพฤติกรรมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตให้กับเด็ก ในโลกแห่งศตวรรษที่ ๒๑ โดยไม่ตกเป็นเหยื่อของผลจากการพัฒนาที่เป็นไปอย่างรุนแรง รวดเร็วและซับซ้อน ครูปฐมวัยจึงมีบทบาทและหน้าที่โดยตรงที่จะเป็นผู้วางรากฐานให้เด็กสามารถ “คิดเป็น ทำเป็น เรียนรู้เป็น แก้ปัญหาเป็น อยู่กับคนอื่นเป็น และมีความสุขเป็น”
ดังนั้น กองการศึกษา องค์การบริหารส่วนตำบลเกตรี จึงจัดทำโครงการส่งเสริมพัฒนาการสมวัยในเด็กปฐมวัย “พัฒนาทักษะสมอง (Executive Function : EF)” เพื่อพัฒนาศักยภาพครูปฐมวัยให้สามารถจัดกิจกรรมเสริมสร้าง EF อย่างมีประสิทธิภาพ และให้ผู้ปกครองมีความรู้ ความเข้าใจในการเลี้ยงดูบุตร นำไปสู่การพัฒนาเด็กให้มีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคงและเติบโตอย่างมีคุณภาพในศตวรรษที่ 21
1) เพื่อครู ผู้ปกครอง มีความรู้ ความสามารถเกี่ยวกับทักษะสมอง (EF) ของเด็กปฐมวัยไปใช้ในสถานศึกษา
2) เพื่อให้ครูปฐมวัย ผู้ปกครองมีความรู้ความเข้าใจในการจัดกิจกรรม สามารถนำความรู้ที่ได้รับไปใช้จัดกิจกรรม สามารถนำผลงานและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการจัดกิจกรรมพัฒนาทักษะสมอง (Executive Function : EF)
3) เด็กเล็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเกิดทักษะสมอง EF โดยการใช้กิจกรรมเป็นสื่อ
4) เพื่อให้ครูพัฒนาศักยภาพตนเองอย่างมืออาชีพ โดยเผยแพร่ความรู้ด้านวิชาการ
-
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน65
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมที่ 1 อบรมเชิงปฏิบัติการ “พัฒนาทักษะสมอง (Executive Function : EF) และพัฒนาครูต้นแบบ 1. ค่าอาหารเที่ยง ๑ มื้อ ๆ ละ 85 บาท จำนวน 25 คน เป็นเงิน 2,125 บาท 2. ค่าอาหารว่าง ๒ มื้อ ๆ ละ 25 บาท จำนวน 25 คน เป็นเงิน 1,250 บาท 3. ค่าวิทยากร 4 ชั่วโมง ๆ ละ 600 บาท เป็นเงิน 2,400 บาท 4. ค่าป้ายโครงการ ขนาด 1.2 x 2.4 บาท เป็นเงิน 450 บาท 4. ค่าวัสดุ อุปกรณ์ในการจัดกิจกรรมวิทยาศาสตร์สร้างสรรค์ ส่งเสริม EF ในห้องเรียน เช่น เบกกิ้งโซดา น้ำส้มสายชู กรวยพลาสติก กระจก กระดาษสี เบบี้ออย ขวดโหล แก้ว สีผสมอาหาร น้ำมัน ซันไลน์ นม ลูกโป่ง ไข่ไก่ ลูกอมเคลือบช็อคโกแลต ฯลฯ โดยใช้ในกิจกรรมดังนี้ - กิจกรรมนมเต้นระบำ - ภูเขาไฟระเบิดจำลอง - กิจกรรมสวนดอกไม้กระดาษ - สายรุ้งในแก้ว - กิจกรรมขวดอะไรเป่าลูกโป่งได้ - เมล็ดพืชเต้นระบำ - กิจกรรมผักกาดเปลี่ยนสี - พริกไทยหนีสบู่ - กิจกรรมเทียนไข DIY - สีวิ่งในกระดาษ - กิจกรรมเม็ดสีสร้างสรรค์ - ลูกโป่งพองตัวเอง - ฯลฯ เป็นเงิน 4,500 บาท รวมเป็นเงิน 10,850 บาท กิจกรรมที่ 2 สร้างความเข้าใจพัฒนาการของเด็กปฐมวัยแก่ผู้ปกครอง 1. ค่าอาหารว่าง 1 มื้อ ๆ ละ 25 บาท จำนวน 65 คน เป็นเงิน 1,625 บาท 2. ค่าอาหารเที่ยง 1 มื้อ ๆ ละ 85 บาท จำนวน ๖5 คน เป็นเงิน 5,525 บาท 3. ค่าวิทยากร 4 ชั่วโมง ๆ ละ 600 บาท เป็นเงิน 2,400 บาท 4. ชุดประเมินพัฒนาการเด็ก DSPM 2 - 6 ขวบ 1 ชุด เป็นเงิน 4,500 บาท รวมเป็นเงิน 14,050 บาท
กิจกรรมที่ 1 อบรมเชิงปฏิบัติการ “พัฒนาทักษะสมอง (Executive Function : EF) และพัฒนาครูต้นแบบ
1. ค่าอาหารเที่ยง ๑ มื้อ ๆ ละ 85 บาท จำนวน 25 คน เป็นเงิน 2,125 บาท
2. ค่าอาหารว่าง ๒ มื้อ ๆ ละ 25 บาท จำนวน 25 คน เป็นเงิน 1,250 บาท 3. ค่าวิทยากร 4 ชั่วโมง ๆ ละ 600 บาท เป็นเงิน 2,400 บาท 4. ค่าป้ายโครงการ ขนาด 1.2 x 2.4 บาท เป็นเงิน 450 บาท 4. ค่าวัสดุ อุปกรณ์ในการจัดกิจกรรมวิทยาศาสตร์สร้างสรรค์ ส่งเสริม EF ในห้องเรียน เช่น เบกกิ้งโซดา น้ำส้มสายชู กรวยพลาสติก กระจก กระดาษสี เบบี้ออย ขวดโหล แก้ว สีผสมอาหาร น้ำมัน ซันไลน์ นม ลูกโป่ง ไข่ไก่ ลูกอมเคลือบช็อคโกแลต ฯลฯ โดยใช้ในกิจกรรมดังนี้ - กิจกรรมนมเต้นระบำ - ภูเขาไฟระเบิดจำลอง - กิจกรรมสวนดอกไม้กระดาษ - สายรุ้งในแก้ว - กิจกรรมขวดอะไรเป่าลูกโป่งได้ - เมล็ดพืชเต้นระบำ - กิจกรรมผักกาดเปลี่ยนสี - พริกไทยหนีสบู่ - กิจกรรมเทียนไข DIY - สีวิ่งในกระดาษ - กิจกรรมเม็ดสีสร้างสรรค์ - ลูกโป่งพองตัวเอง - ฯลฯ เป็นเงิน 4,500 บาท
รวมเป็นเงิน 10,850 บาท กิจกรรมที่ 2 สร้างความเข้าใจพัฒนาการของเด็กปฐมวัยแก่ผู้ปกครอง 1. ค่าอาหารว่าง 1 มื้อ ๆ ละ 25 บาท จำนวน 65 คน เป็นเงิน 1,625 บาท 2. ค่าอาหารเที่ยง 1 มื้อ ๆ ละ 85 บาท จำนวน ๖5 คน เป็นเงิน 5,525 บาท
3. ค่าวิทยากร 4 ชั่วโมง ๆ ละ 600 บาท เป็นเงิน 2,400 บาท 4. ชุดประเมินพัฒนาการเด็ก DSPM 2 - 6 ขวบ 1 ชุด เป็นเงิน 4,500 บาท รวมเป็นเงิน 14,050 บาท1 เมษายน 2569 ถึง 31 พฤษภาคม 256924950 บาท
๑) ครู ผู้ปกครองมีความรู้ ความสามารถเกี่ยวกับทักษะสมอง (EF) ของเด็กปฐมวัยไปใช้ในสถานศึกษา
๒) ครูปฐมวัย ผู้ปกครอง มีความรู้ความเข้าใจในการจัดกิจกรรม สามารถนำความรู้ที่ได้รับไปใช้จัดกิจกรรม สามารถนำผลงานและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการจัดกิจกรรมพัฒนาทักษะสมอง (Executive Function : EF)
๓) เด็กเล็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเกิดทักษะสมอง EF โดยการใช้กิจกรรมเป็นสื่อที่หลากหลาย
๔) ครูพัฒนาศักยภาพตนเองอย่างมืออาชีพ สามารถเผยแพร่ความรู้ด้านวิชาการได้
