กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

การเลี้ยงดูเด็กทุกคนให้เติบโตอย่างมีคุณภาพ มีความสุข และสามารถปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมรอบข้างได้เป็นเรื่องสำคัญ พ่อแม่เป็นคนสำคัญที่สุดที่จะช่วยอบรมเลี้ยงดูเด็กให้เติบโตอย่างมีสุขภาพกาย ใจ และสติปัญญาที่สมบูรณ์ การส่งเสริมพัฒนาการของเด็กในช่วงปฐมวัย 0-5 ปี นับเป็นช่วงที่มีความสำคัญที่ต้องกระตุ้นสร้างพฤติกรรมให้เหมาะสมกับวัย ซึ่งมีวิธีง่ายๆ โดยใช้ แนวคิด กิน กอด เล่น เล่า ประกอบไปด้วย
1. กิน ในช่วง 0-3 ปีแรก สมองของเด็กจะเจริญเติบโตอย่างเร็วมาก จนถึงร้อยละ 80 ของสมองผู้ใหญ่ ช่วงนี้ถือเป็นโอกาสที่เด็กจะได้เรียนรู้และ มีพัฒนาการทั้งทางร่างกายและสมอง เพื่อสร้างพื้นฐานให้แก่ชีวิตในระยะยาว แม่ควรให้ลูกได้กินนมแม่อย่างเดียวถึง 6 เดือน และกินนมแม่ต่อเนื่องควบคู่กับอาหารตามวัยจนถึงอายุ 2 ปี ขึ้นไป เพราะนมแม่มีสารอาหารที่สำคัญสำหรับการพัฒนาสมองซึ่งไม่มีอาหารใดเทียบได้ รวมทั้งกระบวนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เป็นกิจกรรมที่ทำให้แม่และเด็กได้ใกล้ชิด โอบก้อม สัมผัสกันและกัน ทำให้เกิดสายใยความรักความผูกพันซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของความอบอุ่นในใจเด็ก ทำให้เติบโตเป็นคนที่มีทั้ง IQ และ EQ ดีในอนาคต
2. กอด พ่อแม่ควรกอดลูกทุกวัน เพื่อให้เด็กรับรู้ว่าพ่อแม่รักและหวังดีกับเด็กเสมออีกทั้งการอบรมเด็กต้องทำด้วยความรัก ความเข้าใจ และใช้เหตุผล ไม่ควรใช้อารมณ์ บังคับ ฝืนใจ และ ไม่ดุด่าให้ลูกกลัว และเสียกำลังใจ พ่อแม่ต้องทำเป็นตัวอย่าง คอยให้คำแนะนำ พูดชมเชยเมื่อลูกทำได้ และให้รางวัล ถ้าเขาทำได้ดี ซึ่งรางวัลสำหรับเด็กเล็ก เพียงแค่กอดอย่างอ่อนโยน หอมแก้ม ตบมือให้ เท่านี้เด็กก็ภูมิใจมากแล้ว
3. เล่น พ่อแม่คือของเล่นชิ้นแรกในชีวิตเด็ก ตั้งแต่แรกเกิดพ่อแม่ควรพูดคุยเล่นส่งเสียง ร้องเพลงกับเด็ก ช่วงแรกเกิดถึงอายุ 6 เดือน พ่อแม่ควรเลือกของเล่นที่มีเสียงและเป็นภาพ เลือกที่เด็กคว้าจับได้ อายุ 6 เดือนถึง 1 ปี ให้เด็กได้นั่งเล่นของเล่นเช่น บล็อกตัวต่อนิ่ม ลูกบอลเล็ก หรือปล่อยของลงพื้น อายุ 2-3 ปี ให้เด็กได้เล่นรูปต่อเป็นภาพ หุ่นมือ ตุ๊กตา หรือกระโดด ปีนป่าย เพื่อทดสอบทักษะร่างกายของตัวเอง เมื่ออายุ 3-5 ปี ปล่อยให้เด็กเล่นกับเด็กคนอื่น ใช้จินตนาการเกี่ยวกับการดำรงชีวิต 4. เล่า พ่อแม่สามารถเล่านิทานให้ลูกฟังได้ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ หรือเมื่อเด็กอายุ 3 เดือนให้เริ่มเล่านิทานให้ฟังเป็นประจำทุกวันต่อเนื่องจนกระทั่งเด็กโต พ่อแม่ควรเลือกนิทานที่มีภาพน่ารัก รูปสัตว์ ใช้เสียงสูง ต่ำ หรือร้องเพลงประกอบขณะเล่าทุกครั้ง ควรเล่าให้จบเล่ม และเก็บหนังสือไว้ที่เดิมให้ลูกมองเห็นได้ เพราะนิทานทำให้เด็กฉลาด ได้จริงๆ ทั้งนี้ พ่อแม่ต้องเสริมการปลูกฝังจริยธรรม คุณธรรม และลักษณะที่ดีอื่นๆ ให้ลูกไปพร้อมกัน เพื่อจะได้เติบโตสมวัยในทุกๆ ด้าน การเลี้ยงดูเด็กปฐมวัยหากปฏิบัติตามแนวทางข้างต้นเป็นสิ่งที่สามารถส่งเสริมพัฒนาการเด็กได้ดีสมวัยในทุกด้าน พ่อ แม่ ผู้ดูแลเด็กควรปฏิบัติเป็นอย่างยิ่ง ด้วยปัจจุบันพบเด็กมีปัญหาเรื่องพัฒนาการเป็นอย่างมากจากการเลี้ยงดูด้วยสมาร์ทโฟน เพาะปัจจุบันสมาร์ทโฟนเป็นเครื่องมือสื่อสารที่มีบทบาทสำคัญ และจำเป็นในชีวิตประจำวัน เนื่องจากเข้าถึงได้ง่าย ใช้สะดวก มีประโยชน์ทั้งการติดต่อสื่อสาร การถ่ายภาพ การจัดเอกสาร ข้อมูล การเล่นอินเทอร์เน็ต รวมไปถึงการดูหนัง ฟังเพลง เล่นเกมต่างๆ และยังถูกใช้เป็นเครื่องมือในการเลี้ยงเด็ก หรือใช้เป็นของเล่นเบี่ยงเบนความสนใจของเด็ก โดยเฉพาะเด็กปฐมวัย เป็นช่วงวัยที่มีการเจริญเติบโตและพัฒนาการทางสมองเจริญสูงสุด การใช้สมาร์ทโฟนในเด็กจะส่งผลกระทบต่อพัฒนาการทั้งด้านร่างกาย อารมณ์-จิตใจ สังคมและการสื่อสาร ทำให้เกิดภาวะสมาธิสั้น (ชั่วคราว) และความสามารถในการเรียนรู้ลดลงได้ ดังนั้นผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการดูแลเด็ก จึงต้องให้การช่วยเหลือดูแล และแก้ไขปัญหาที่จะส่งผลกระทบกับเด็กจากการใช้สมาร์ทโฟน ได้แก่ การให้ความรู้แก่ผู้ดูแลเกี่ยวกับพัฒนาการและความต้องการพื้นฐานของเด็ก ด้วยความรักเอาใจใส่ใกล้ชิด อบรมเลี้ยงดูด้วยความเข้าใจ เพื่อตอบสนองความต้องการของเด็ก การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้สมาร์ทโฟนของเด็กปฐมวัยและผู้ดูแล โดยต้องปฏิบัติตามแนวทางการลดความเสี่ยงอันตรายที่เกิดจากการใช้สมาร์ทโฟนอย่างเคร่งครัด
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านพระพุทธ สถานศึกษาที่รับดูแลเด็กปฐมวัยก็ได้รับข้อมูลจากผู้ปกครองในการเล่นสมาร์ทโฟนของเด็กที่บ้าน และในปีการศึกษา ๒๕๖๖ นี้ พบเด็กที่มีปัญหาด้านพัฒนาการหลายคน ซึ่งสาเหตุที่เด็กมีปัญหาก็เนื่องมาจากการให้เด็กอยู่กับสมาร์ทโฟน ในการนี้เพื่อให้ความรู้กับผู้ปกครองและการส่งเสริมพัฒนาการเด็กด้วยวิธีที่เหมาะสม รวมทั้งการดูแลให้เด็กห่างจากสมาร์ทโฟน ในปีงบประมาณ ๒๕๖๗ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านพระพุทธ จึงได้ดำเนินการจัดโครงการหนูน้อยสุขภาพดี (กิจกรรมส่งเสริมพัฒนาการด้วยเทคนิค กิน กอด เล่น เล่า สมวัย ห่างไกลสมาร์ทโฟน) ประจำปีงบประมาณ ๒๕๖๗ ขึ้นเพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยให้เป็นอย่างสมวัย และให้ผู้ดูแลเด็กปฐมวัยมีความรู้ความเข้าใจในการใช้สมาร์ทโฟนกับเด็กปฐมวัย รวมถึงการเรียนรู้วิธีดูแลเด็กอย่างถูกต้องในสถานกาณ์ปัจจุบัน