กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ภาวะหัวใจหยุดเต้น (cardiac arrest) หมายถึง ภาวะหัวใจบีบตัวอย่างไม่มีประสิทธิภาพ ซึ่งมีผลทำให้การไหลเวียนเลือดหยุดลงอย่างกะทันหัน ทำให้เนื้อเยื่อต่างๆ ในร่างกายขาดออกซิเจน ซึ่งสมองสามารถทนต่อภาวะขาดออกซิเจนได้ 4 นาทีหลังจากขาดเลือด และสมองจะถูกทำลายอย่างถาวรหลังขาดเลือด 7 นาที ภาวะหัวใจหยุดเต้น ไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่าจะเกิดขึ้นเมื่อใด และเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เสียชีวิตได้ (สุปราณี, อรวรรณ, ไพรินทร์, อนิรุทธ์และสุรพล, 2565) พบว่าผู้ป่วยที่เกิดภาวะหัวใจหยุดเต้นส่วนใหญ่พบนอกโรงพยาบาลร้อยละ 78 ซึ่งผู้ป่วยที่ได้รับการช่วยฟื้นคืนชีพในประเทศไทย มีโรคประจำตัวที่มีการขอความช่วยเหลือมากที่สุด คือโรคหัวใจและหลอดเลือด (พรทิพย์, วาสนา, จุฑารัตน์และกรเกล้า, 2563) หากผู้ป่วยได้รับการช่วยเหลือด้วยวิธีการที่ถูกต้องเหมาะสมตามขั้นตอนของห่วงโซ่แห่งการรอดชีวิต ทำให้ผู้ป่วยมีชีวิตรอดสูง จากการศึกษาของวรรน์นา (2565) พบว่าในโรงพยาบาลที่มีผู้ป่วยหัวใจหยุดเต้นส่วนใหญ่เป็นผู้ป่วยทางอายุรกรรม (ร้อยละ 93.9) ผู้ป่วยอุบัติเหตุ (ร้อยละ 6.1) สาเหตุที่พบมากที่สุดได้แก่ Septic Shock และโรคหัวใจและหลอดเลือด เมื่อผู้ป่วยได้รับการช่วยเหลืออย่างทันท่วงที ทำให้อัตราการกลับมาสัญญาณชีพ ร้อยละ 88.6 ดังนั้นการเพิ่มชีวิตรอด ควรมีการจัดอบรมการช่วยเหลือชีวิตขั้นพื้นฐาน (Basic Life Support) ที่มีประสิทธิภาพ เพื่อให้ผู้พบเห็นเหตุการณ์สามารถประเมิน และให้การช่วยเหลือเบื้องต้นได้อย่างเหมาะสม
      การสำรวจของสมาคมโรคหัวใจแห่งอเมริกา (American Heart Association: AHA) พบว่า ในปีคริสต์ศักราช ๒๐๑๕ มีผู้ป่วยภาวะหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาล (OHCA) จำนวน ๓๕๐,๐๐๐ คน โดยเกิดเหตุที่สาธารณะร้อยละ ๑๘.๘ ในที่พักอาศัยร้อยละ ๖๙.๕ และ ศูนย์ดูแล ผู้สูงอายุร้อยละ ๑๑.๗ สำหรับประเทศไทย ยังไม่มีข้อมูลภาวะหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาล (OHCA) ที่แน่นอน อย่างไรก็ตามจากรายงานของศูนย์กู้ชีพนเรนทร โรงพยาบาลราชวิถี( สายด่วน ๑๖๖๙ ) ได้ รวบรวมข้อมูลผู้ที่เกิดภาวะหัวใจหยุดเต้นกะทันหัน (Sudden Cardiac Arrest) และได้รับการช่วยเหลือ ด้วยการทำ CPR จำนวนผู้ป่วย ๗๓ ราย พบว่ามีอัตราการรอดชีวิตเพียงร้อยละ ๗.๗๒ ส่วนข้อมูลการทำ CPR ของโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ พบว่ามีอัตราการรอดชีวิตร้อยละ ๕.๖๓ ซึ่งพบว่า สาเหตุของการเสียชีวิตจากการเจ็บป่วยฉุกเฉินในประเทศไทย ระหว่างปี ๒๕๕๙-๒๕๖๓ ใน ๓ ลำดับ แรก คือภาวะหัวใจหยุดเต้น อัตราป่วยตาย ร้อยละ ๒๖, ไฟไหม้/ลวก เหตุจากความร้อน/สารเคมี/ ไฟฟ้ากระตุก อัตราป่วยตาย ร้อยละ ๑๘.๒ และ อุบัติเหตุทางรถยนต์ อัตราป่วยตาย ร้อยละ ๑๕ ตามลำดับ       การจัดอบรมการช่วยฟื้นคืนชีพที่ถูกต้องตามแนวทางปฏิบัติเป็นสิ่งจำเป็นที่ควรเรียนรู้ เพื่อให้ผู้พบเห็นเหตุการณ์ สามารถประเมินผู้ป่วย ขอความช่วยเหลือจากบุคลากรทางการแพทย์ และปฏิบัติการช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐานได้อย่างถูกต้อง รวดเร็วและต่อเนื่องเป็นไปตามมาตรฐานจนกว่าจะได้รับความช่วยเหลือจากบุคลากรทางการแพทย์ในการช่วยฟื้นคืนชีพขั้นสูง ซึ่งผู้ประกอบการร้านค้า ห้างหุ้นส่วน จำกัด พ่อค้า แม่ค้า ต้องความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐาน เมื่อพบเจอหรือประสบเหตุการณ์ดังกล่าว ก็สามารถให้การช่วยเหลือเบื้องต้นหรือโทรศัพท์ประสานแจ้งแก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ ซึ่งสามารถให้การช่วยเหลือเบื้องต้นอย่างทันท่วงที เพิ่มโอกาสรอดแก่ผู้ที่ประสบเหตุหัวใจหยุดเต้น
    วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สงขลา เป็นสถาบันการศึกษามีหน้าที่ผลิตบัณฑิตพยาบาลให้มีคุณภาพ และบริการวิชาการชุมชน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของทีมสุขภาพที่ต้องร่วมรับผิดชอบชีวิตของประชาชน โดยเฉพาะการช่วยชีวิตผู้ป่วยที่เกิดภาวะหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาลด้วยการช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐานที่ถูกต้องและทันสมัย รวมทั้งตอบสนองนโยบายโครงการ 1,000 เตียง จึงเล็งเห็นความสำคัญในการให้ความรู้และการฝึกภาคปฏิบัติ ทั้งนี้ประชาชนที่ประกอบการธุรกิจ ร้านค้า ควรมีความรู้การช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐานเพื่อที่จะสามารถนำไปใช้กับบุคคลทั่วไป ครอบครัวและประชาชนที่ประสบอุบัติเหตุได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ จึงจัดโครงการการให้ความรู้และทักษะการช่วยฟื้นคืนชีพแก่ผู้ประกอบการ ร้านค้า เพื่อให้มีความรู้และทักษะการช่วยฟื้นคืนชีพได้