กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

หากเราสังเกตุกันให้ดีจะพบว่าในคนสุขภาพดี ที่ออกกำลังกายเป็นประจำ ทานอาหารที่มีประโยชน์ มักจะมีสุขภาพจิตที่ดีด้วย ในขณะที่คนที่มีจิตใจไม่ปกติ อยู่ในอารมณ์เศร้า หดหู่ ก็จะมีสุขภาพกายที่ไม่ค่อยแข็งแรงเช่นกัน นั่นเป็นเพราะทั้งสุขภาพกายและสุขภาพใจของเรามีความเชื่อมโยงกัน เหมือนเช่นที่ผลงานวิจัยของ นพ.มาร์ติน พรินซ์ ผู้อำนวยการศูนย์สุขภาพจิต ที่ King’s College London และทีมงาน ชี้ให้เห็นว่า “ความผิดปกติทางจิตใจที่ไม่ได้รับการรักษา สามารถทำให้เกิดโรค อาการบาดเจ็บ และการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรได้” และยังระบุอีกว่า องค์การอนามัยโลกได้ประเมินว่าประมาณ 14% ของการเกิดโรคต่างๆ มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับความผิดปกติทางจิตเวชและระบบประสาท ซึ่งการวิจัยนี้พบว่า ความผิดปกติทางจิตมีผลกระทบมากกว่า นอกจากนี้นักวิจัยยังพบด้วยว่าความเจ็บป่วยทางจิตไม่ได้แยกจากความเจ็บป่วยทางกายโดยสิ้นเชิง แต่มีปฏิสัมพันธ์ที่ซับซ้อนอย่างมากระหว่างความผิดปกติทางจิตกับโรคต่าง ๆ โดยความผิดปกติทางจิตเป็นปัจจัยเสี่ยงในการเกิดทั้งโรคติดต่อและโรคไม่ติดต่อ และมีส่วนทำให้เกิดการบาดเจ็บทั้งจากอุบัติเหตุ และไม่ใช่อุบัติเหตุ

ความสัมพันธ์ระหว่างสุขภาพจิตกับความเจ็บปวดทางร่างกายนั้นซับซ้อนและมีหลายแง่มุม การศึกษาพบว่าปัจจัยทางจิตใจ เช่น ความเครียด ความวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้า ล้วนมีส่วนทำให้เกิดความเจ็บปวดทางร่างกายและทำให้รุนแรงขึ้น เช่น คนที่สุขภาพจิตที่ไม่ดีจะส่งผลให้มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดตีบ และพบว่าร่างกายของผู้ที่มีความผิดปกติทางจิต ยังมีภูมิต้านทานลดลง ส่งผลต่อการเยียวยาตัวเองของร่างกายต่อโรคบางอย่าง เช่น โรคเอดส์ โรคมาลาเรีย และวัณโรค ทำให้จำนวนผู้ป่วยและจำนวนผู้เสียชีวิต ทั้งที่มาจากโรคเองและจากการฆ่าตัวตาย เพิ่มมากขึ้นในทางกลับกันความเจ็บปวดเรื้อรังยังอาจนำไปสู่ผลกระทบด้านลบทางจิตใจ เช่น ความเครียด ความวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้าที่เพิ่มขึ้นกลไกหนึ่งที่จิตใจสามารถทำให้เกิดความเจ็บปวดทางร่างกายได้ คือ การตอบสนองต่อความเครียดของร่างกาย เพราะเมื่อประสบกับความเครียด ร่างกายจะปล่อยฮอร์โมนที่เรียกว่าคอร์ติซอล ซึ่งอาจทำให้เกิดการอักเสบและเพิ่มความไวต่อความเจ็บปวดของร่างกาย นอกจากนี้ความเครียดเรื้อรังยังทำให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง ร่างกายไม่สามารถฟื้นฟูตัวเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้อาการทางกายแย่ลงไปอีกส่วนอีกกลไกหนึ่งที่จิตใจสามารถส่งผลต่อความเจ็บปวดทางร่างกายได้ก็คือ การรับรู้ของสัญญาณความเจ็บปวดของสมอง งานวิจัยแสดงให้เห็นว่าการประมวลผลสัญญาณความเจ็บปวดของสมองได้รับอิทธิพลจากปัจจัยหลายอย่าง รวมถึงอารมณ์ ความสนใจ และประสบการณ์ในอดีต ดังนั้นอารมณ์และประสบการณ์ด้านลบสามารถเพิ่มความไวต่อความเจ็บปวดในขณะที่อารมณ์และประสบการณ์ด้านบวกสามารถลดความไวต่อความเจ็บปวดลงได้โดยผู้ที่มีสุขภาพจิตที่ดี จะส่งผลดีต่อร่างกายเช่นกัน จากตัวอย่างการวิจัยพบว่า เมื่อแม่คนหนึ่งได้รับการรักษาอาการซึมเศร้าและมีอาการที่ดีขึ้น สามารถช่วยป้องกันการให้กำเนิดทารกที่มีร่างกายแคระแกร็นได้ถึง 20% และการรักษาโรคซึมเศร้าก็สามารถช่วยลดอัตราการฆ่าตัวตายลงได้ถึง 15%นี่จึงเป็นข้อพิสูจน์ว่าการรักษาโรคทางจิตใจไม่ได้แค่ช่วยให้สุขภาพจิตดีขึ้นเท่านั้น แต่ยังช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น และเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาโรคต่างๆ ให้ดีขึ้นด้วย

ด้วยเหตุผลทั้งหลายที่กล่าวมาข้างต้น ชมรมอาสาสมัครสาธารณสุขตำบลยามูจึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพจิตที่ดี เพื่อชีวีคนยามูมีความสุข ประจำปีงบประมาณ 2567 เพื่อส่งเสริมและพัฒนาสุขภาพจิตของประชาชนในพื้นที่หมู่ที่ 2 - 5 ตำบลยามู ให้มีความเข้มแข็ง มีภูมิคุ้มกันป้องกันโรคภัยต่าง ๆ ที่มาจากความเครียด การดำเนินชีวิต และโรคซึมเศร้า อันจักส่งผลช่วยให้สุขภาพกายและใจแข็งแรงสมบูรณ์ต่อไป