โครงการตรวจเฝ้าระวังสารสเตียรอยด์ ในยาสมุนไพร
-
นายนราธร พินิจสถิร
-
นางสาวนาซนีนง๊ะสมัน
-
นางสาวพิชญา เสียมไหม
-
นางสาวฐานิศา สาเบด
-
นางสาวอุทัยวรรณ วรรณวงศ์
สารสเตียรอยด์เป็นสารประเภทฮอร์โมน มีประโยชน์ในการบรรเทาการอักเสบ ใช้เป็นยากดภูมิคุ้มกัน และใช้ในผู้ที่ขาดฮอร์โมนประเภทนี้ สามารถใช้รักษาโรคได้หลายชนิด เช่น โรคเอส แอล อี (โรคพุ่มพวง) โรคผิวหนังที่เกิดจากการแพ้ โรคหืด เป็นต้น แต่เมื่อนำสาร สเตียรอยด์มาใช้เป็นยา จะต้องใช้ตามความจำเป็นเท่านั้น มิฉะนั้นจะเกิดอันตราย ยิ่งถ้าได้รับสเตียรอยด์เป็นเวลานานหรือในขนาดสูงมากจะยิ่งเป็นอันตรายมากขึ้น อันตรายที่จะเกิดขึ้นนั้น ได้แก่ การกดภูมิคุ้มกันของร่างกาย ความดันโลหิตสูง เพิ่มน้ำตาลในเลือด กระดูกพรุน ต้อหิน ต้อกระจก เกิดแผลในกระเพาะอาหาร ผิวบาง หน้ากลมเป็นวงพระจันทร์ หลังเป็นหนอก เป็นต้น ซึ่งเมื่อหยุดสเตียรอยด์กระทันหันจะเกิดอาการขาดสเตียรอยด์ ความดันโลหิตลดต่ำ น้ำตาลในเลือดตกลง ตามมาด้วยการเป็นลมหมดสติ
จากการดำเนินงานของโรงพยาบาลละงู ในปีงบประมาณ 2560-2561 พบว่ามียาสเตียรอยด์ ปนปลอมในยาชุด ยาลูกกลอน ยาสมุนไพร ยาต้ม ยาหม้อ ยาพระ รวมทั้งยาที่อวดอ้างสรรพคุณว่ารักษาได้สารพัดโรค มากกว่าร้อยละ 40 จากตัวอย่างยาสมุนไพรทั้งหมด 60 ตัวอย่างจากหลายพื้นที่ของอำเภอละงู ทั้งนี้มักพบว่ามีผู้ป่วยโรคเรื้อรังนำยาสมุนไพรที่มีการปลอมปนสารเสตียรอยด์มาใช้ เนื่องจากยาสเตียรอยด์เป็นยาที่มีฤทธิ์กดการอักเสบ มีผลทำให้ผู้ที่ได้รับยาสเตียรอยด์อาจเห็นผลในการบรรเทาอาการได้อย่างรวดเร็ว รู้สึกพึงพอใจ จึงทำให้อาจละเลยการรักษาที่สาเหตุของโรคโดยตรง หากมีการใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานานมากขึ้นเท่าใด อาการไม่พึงประสงค์ของยาสเตียรอยด์ก็ยิ่งเพิ่มมากขึ้น พร้อมกับความรุนแรงของโรคที่มากขึ้นเรื่อยๆ
เพื่อความปลอดภัยของประชาชน โรงพยาบาลละงูจึงได้จัดทำโครงการตรวจเฝ้าระวังสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพรและ ยาแผนโบราณ ในเขตพื้นที่ตำบลกำแพง โดยมีการประชาสัมพันธ์ข่าวสาร การจัดอบรมให้ความรู้แก่เจ้าหน้าที่ อาสาสมัครสาธารณสุขและประชาชนในพื้นที่และจัดกิจกรรมตรวจสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพร
-
ข้อที่ 1 เพื่อส่งเสริม ป้องกันและเฝ้าระวังการใช้สารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพรของประชาชนในเขตตำบลกำแพง80.00
แกนนำอาสาสมัครสาธารณสุขและประชาชนที่เข้าร่วมโครงการ ร้อยละ 80 มีความรู้ถึงอันตรายของการใช้ยาสมุนไพรที่มีการปลอมปนสารสเตียรอยด์
ร้านค้าในชุมชนร้อยละ 100 ได้รับการตรวจหาสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพร
กลุ่มผู้ป่วยเรื้อรัง ร้อยละ 100 ได้รับการตรวจหาสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพร
การตรวจหาสารเสตียรอยด์ ในร้านค้าที่จำหน่ายยาสมุนไพรและกลุ่มผู้ป่วยเรื้อรัง ไม่พบสารเสตียรอยด์ อย่างน้อยร้อยละ 80
-
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง120
-
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง100
-
ร้านค้าในชุมชนตำบลกำแพง150
-
อาสาสมัครสาธารณสุข60
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมที่ 1 จัดอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องการใช้ชุดทดสอบสเตียรอยด์ และอันตรายของสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพร ให้กับแกนนำอาสาสมัครสาธารณสุขและประชาชนทั่วไป
กิจกรรมที่ 1 จัดอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องการใช้ชุดทดสอบสเตียรอยด์ และอันตรายของสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพร ให้กับแกนนำอาสาสมัครสาธารณสุขและประชาชนทั่วไป
รายละเอียดกิจกรรม
- ให้ความรู้เกี่ยวกับสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพร และอันตรายของสารสเตียรอยด์ที่ปลอมปนในยาสมุนไพร
- สาธิต และฝึกปฏิบัติการใช้ชุดทดสอบ เพื่อตรวจหาสารสเตียรอยด์
เป้าหมาย
- แกนนำอาสาสมัครสาธารณสุขประชาชนทั่วไปในชุมชน จำนวน 60 คน
งบประมาณ
- ค่าตอบแทนวิทยากร จำนวน 5 ชั่วโมงๆละ 300 บาท เป็นเงิน 1,500 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มสำหรับผู้เข้าอบรมและผู้สังเกตการณ์ จำนวน 65 คนๆละ 2 มื้อๆละ 25 บาท เป็นเงิน 3,250 บาท
- ค่าอาหารกลางวันสำหรับผู้เข้าอบรมและผู้สังเกตการณ์ จำนวน 65 คนๆละ 1 มื้อๆละ 65 บาท เป็นเงิน 4,225 บาท
- ค่าป้ายไวนิลโครงการ ขนาด 1.5x3.0 เมตร เป็นเงิน 675 บาท
- ค่าวัสดุ/อุปกรณ์ในการอบรม จำนวน 60 คนๆละ 30 บาท เป็นเงิน 1,800 บาท
- ค่ายานพาหนะในการเดินทาง จำนวน 60 คนๆละ 100 บาท เป็นเงิน 6,000 บาท
รวมเป็นเงิน 17,450 บาท
ถึงแกนนำอาสาสมัครสาธารณสุขและประชาชนที่เข้าร่วมโครงการ ร้อยละ 80 มีความรู้ถึงอันตรายของการใช้ยาสมุนไพรที่มีการปลอมปนสารสเตียรอยด์
17450.00 บาท - ให้ความรู้เกี่ยวกับสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพร และอันตรายของสารสเตียรอยด์ที่ปลอมปนในยาสมุนไพร
-
กิจกรรมที่ 2 จัดทำป้ายไวนิลรณรงค์/ประชาสัมพันธ์ ให้ประชาชนทั่วไปตระหนักถึงอันตรายของสารสเตียรอยด์ที่ปลอมปนในยาสมุนไพร
กิจกรรมที่ 2 จัดทำป้ายไวนิลรณรงค์/ประชาสัมพันธ์ ให้ประชาชนทั่วไปตระหนักถึงอันตรายของสารสเตียรอยด์ที่ปลอมปนในยาสมุนไพร
รายละเอียดกิจกรรม
- จัดทำป้ายไวนิลรณรงค์/ประชาสัมพันธ์ ให้ประชาชนทั่วไปตระหนักถึงอันตรายของสารสเตียรอยด์ที่ปลอมปนในยาสมุนไพร
- ติดป้ายรณรงค์/ประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับอันตรายของสารสเตียรอยด์ที่ปลอมปนในยาสมุนไพร หมู่บ้านละ 2 ชุด จำนวน 12 หมู่บ้าน
เป้าหมาย
- ประชาชนทั่วไปในชุมชน จำนวน12 หมู่บ้าน
งบประมาณ
- ค่าป้ายไวนิลรณรงค์เกี่ยวกับอันตรายของสารเสตียรอยด์ที่ปลอมปนในยาสมุนไพร จำนวน 12 หมู่บ้านๆละ 2 ชุด เป็นเงิน 10,000 บาท
รวมเป็นเงิน 10,000 บาท
ถึงหมู่บ้านในเขตพื้นที่ตำบลกำแพงมีป้ายรณรงค์/ประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับอันตรายของสารสเตียรอยด์ที่ปลอมปนในยาสมุนไพร
ประชาชนทั่วไปตระหนักถึงอันตรายของสารสเตียรอยด์ที่ปลอมปนในยาสมุนไพร
10000.00 บาท -
กิจกรรมที่ 3 ตรวจหาสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพรในเขตพื้นที่ตำบลกำแพง 12 หมู่บ้าน
กิจกรรมที่ 3 ตรวจหาสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพรในเขตพื้นที่ตำบลกำแพง 12 หมู่บ้าน
รายละเอียดกิจกรรม
เจ้าหน้าที่ร่วมกับอาสาสมัครสาธารณสุขและประชาชนในพื้นที่ ลงพื้นที่ตามร้านขายของชำหรือแหล่งจำหน่ายยาสมุนไพรในหมู่บ้าน และบ้านเรือนของผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่นำยาสมุนไพรมาใช้ เพื่อทดสอบหาสารเสตียรอยด์
ให้คำแนะนำแก่ร้านค้าในชุมชนเกี่ยวกับอันตรายของสารเสตียรอยด์
จัดทำฐานข้อมูลผลการตรวจวิเคราะห์สารเสตียรอยด์ในยาสมุนไพร เพื่อเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ให้กับประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หมู่บ้านละ 1 ชุด
ติดตามผลตามร้านค้าในชุมชนและกลุ่มผู้ป่วยเรื้อรังที่นำยาสมุนไพรมาใช้
เป้าหมาย
ร้านค้าในชุมชนในเขตตำบลกำแพง จำนวน 150 ร้าน
กลุ่มผู้ป่วยเรื้อรัง หมู่บ้านๆละ 10 คน จำนวน 12 หมู่บ้าน จำนวน 120 คน
งบประมาณ
ค่าชุดทดสอบ 1,320 บาท/ชุด x 30 ชุด = 39,600 บาท
ค่าจัดทำไวนิล เผยแพร่ข้อมูลผลการตรวจ วิเคราะห์สารเสตียรอยด์ในยาสมุนไพร เป็นเงิน 5,000 บาท
ค่ายานพาหนะในการเดินทาง จำนวน 4 คนๆละ 12 ครั้งๆละ 100 บาท เป็นเงิน 4,800 บาท
รวมเป็นเงิน 49,400 บาท
ถึง- ร้านค้าในชุมชนร้อยละ 100 ได้รับการตรวจหาสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพร
- กลุ่มผู้ป่วยเรื้อรัง ร้อยละ 100 ได้รับการตรวจหาสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพร
- การตรวจหาสารเสตียรอยด์ ในร้านค้าที่จำหน่ายยาสมุนไพรและกลุ่มผู้ป่วยเรื้อรัง ไม่พบสารเสตียรอยด์ อย่างน้อยร้อยละ 80
49400.00 บาท -
กิจกรรมที่ 4 รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
กิจกรรมที่ 4 รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
รายละเอียดกิจกรรม
รายงานผลและนำเสนอโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จำนวน 2 ครั้ง
จัดทำรายงานผลโครงการเสนอกองทุนตำบลอย่างน้อย 2 เล่ม
เป้าหมาย
- คณะทำงานโครงการ จำนวน 5 คน
งบประมาณ
ค่าจัดทำเอกสารการนำเสนอโครงการ จำนวน 2 ครั้งๆละ 500 บาท เป็นเงิน 1,000 บาท
ค่ายานพาหนะในการเดินทาง จำนวน 2 คนๆละ 2 ครั้งๆละ 100 บาท เป็นเงิน 400 บาท
ค่าจัดทำรูปเล่มรายงานเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ จำนวน 4 เล่มๆละ 250 บาท เป็นเงิน 1,000 บาท
รวมเป็นเงิน 2,400 บาท
ถึงมีรูปเล่มรายงานผลโครงการเมื่อเสร็จโครงการ
2400.00 บาท
ค่าใช้จ่ายต่างๆ ในทุกกิจกรรมสามารถถัวเฉลี่ยจ่ายได้ทุกรายการ
- แกนนำอาสาสมัครสาธารณสุขและประชาชนที่เข้าร่วมโครงการ มีความรู้ และเข้าใจถึงอันตรายของการใช้ยาสมุนไพรที่มีการปลอมปนสารสเตียรอยด์
- มีการตรวจ/เฝ้าระวังความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ยาสมุนไพรที่นำมาใช้ในพื้นที่ตำบลกำแพงโดย อสม. และเผยแพร่ข้อมูลให้ประชาชนในพื้นที่รับทราบ
- มีฐานข้อมูลยาสมุนไพรที่มีการใช้ในพื้นที่ตำบลกำแพงและข้อมูลผลการตรวจความปลอดภัยของยาสมุนไพร
