โครงการพัฒนาระบบการให้บริการทันตกรรมเคลื่อนที่สู่ชุมชน ปี 2
-
ทพญ.กนกวรรณฮ่องสายผู้ประสานงานคนที่ 1
-
ทพญ.วิไลลักษณ์หนูฤทธิ์ผู้ประสานงานคนที่ 2
-
นางสาวทิราภรณ์ ทองรักษา
-
นางสาวนุรรัยมีย์แยบคาย
-
นางสาวจุฑาทิพย์รอเกตุ
ปัญหาสุขภาพช่องปากของประชาชนไทยยังคงเป็นปัญหาสำคัญ โดยเฉพาะโรคฟันผุและปริทันต์อักเสบ เป็นปัญหาที่เด่นชัดซึ่งเมื่อไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที โรคจะลุกลามและสูญเสียฟันในที่สุด ส่งผลต่อสุขภาพร่างกาย การสบฟัน ตลอดการใช้ชีวิตประจำวัน ข้อมูลจากการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศ ครั้งที่ 8 ประเทศไทย พ.ศ. 2560 ในกลุ่มวัยทำงานอายุ 35-44 ปี ปัญหาที่พบเกิดจากรอยโรคสะสม ทั้งปัญหาสภาวะปริทันต์ ที่พบการอักเสบของเหงือก มีเลือดออกง่าย ร้อยละ 62.4 ปัญหาปริทันต์อักเสบที่มีการทำลายของกระดูกรองรับรากฟันร่วมด้วยซึ่งพบร้อยละ 25.9 และปัญหาโรคฟันผุที่ยังไม่ได้รับการรักษา ร้อยละ 43.3 โดยปัญหาดังกล่าว จะแสดงอาการที่รุนแรงจนเกิดความเจ็บปวดและการสูญเสียฟันในช่วงอายุต่อไป ถ้าไม่ได้รับการดูแล ป้องกัน รักษาที่เหมาะสมทันเวลา นอกจากนี้ในวัยนี้ยังมีพฤติกรรมที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคในช่องปาก โดยเฉพาะการสูบบุหรี่ ที่พบร้อยละ 17.9เฉลี่ย 10.4 มวนต่อวัน รวมทั้งพฤติกรรมการไปใช้บริการในรอบปีร้อยละ 42.3 ซึ่งในจำนวนนี้ส่วนใหญ่ร้อยละ 44.3 ไปรับบริการเมื่อมีหินน้ำลายและร้อยละ 27.8 ไปรับบริการเมื่อมีอาการปวดและเสียวฟันแล้ว มีเพียงร้อยละ 15.8 เท่านั้น ที่ไปรับบริการเพื่อต้องการตรวจเช็คโดยไม่มีอาการ กลุ่มวัยทำงานส่วนใหญ่ ร้อยละ 55.5 ที่ไม่ไปใช้บริการในรอบปีที่ผ่านมา เนื่องจากร้อยละ 68.6 ยังไม่รู้สึกว่าสุขภาพช่องปากมีปัญหา เพราะยังไม่รู้สึกว่ามีอาการผิดปกติใดๆ และร้อยละ 25.7 เนื่องจากไม่มีเวลา ดังนั้น สำหรับกลุ่มวัยทำงานนอกจากการทำให้เข้าถึงข้อมูลข่าวสาร และความรู้เพื่อการดูแลอนามัยช่องปากตนเองแล้ว ยังจำเป็นต้องมีมาตรการควบคุมป้องกันโรค โดยเฉพาะสนับสนุนให้ใช้อุปกรณ์เสริมทำความสะอาดซอกฟันเพื่อป้องกันโรคปริทันต์และฟันผุบริเวณด้านประชิด
จากผลสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากในโครงการพัฒนาระบบการให้บริการทันตกรรมเคลื่อนที่สู่ชุมชนในเขตตำบลกำแพง จำนวน 7 หมู่บ้าน โดยฝ่ายทันตสาธารณสุข โรงพยาบาลละงู ปีงบปรมาณ 2562 พบว่ากลุ่มตัวอย่างจำนวน 404 คน อายุเฉลี่ย 42.9 ปี มีปัญหาเหงือกอักเสบและหินปูน คิดเป็นร้อยละ 83.95มีฟันผุเฉลี่ย 3.22 ซี่ต่อคน มีฟันแท้ที่สามารถใช้งานได้เพียง 23.65 ซี่ต่อคน และมีคู่สบฟันแท้ที่สามารถใช้งานได้ 4.03 คู่ต่อคนเท่านั้น และในปีงบประมาณ 2562 มีประชาชนในเขตตำบลกำแพงมีปัญหาบวมติดเชื้อบริเวณใบหน้าทั้งหมด 46 ราย ประกอบกับอัตราการเข้าถึงบริการทันตกรรมในกลุ่มวัยทำงานอายุ 15-59ปี ในปีงบประมาณ 2562 ในเขตตำบลกำแพงยังมีจำนวนน้อย เพียงร้อยละ 13.39
ดังนั้น เพื่อเป็นการลดอาการบวมติดเชื้อบริเวณใบหน้าที่มีสาเหตุจากโรคฟันผุและโรคปริทันต์อักเสบในเขตตำบลกำแพง ฝ่ายทันตสาธารณสุข โรงพยาบาลละงู จึงได้จัดทำโครงการออกหน่วยทันตกรรมเคลื่อนที่ในหมู่บ้าน โดยทำต่อเนื่องจากโครงการพัฒนาระบบการให้บริการทันตกรรมเคลื่อนที่สู่ชุมชน ปีงบประมาณ 2562 และขยายบริการไปยังหมู่บ้านทั้ง 12 หมู่ในเขตตำบลกำแพง เพื่อให้ประชาชนในเขตตำบลกำแพงเข้าถึงบริการทันตกรรมได้สะดวกขึ้น
-
เพื่อลดปัญหาโรคฟันผุทะลุโพรงประสาทฟันและโรคปริทันต์อักเสบในกลุ่มวัยทำงาน อายุตั้งแต่ 15-59 ปี90.00
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมาย ที่มีปัญหาโรคฟันผุทะลุโพรงประสาทฟันและโรคปริทันต์อักเสบได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี ร้อยละ 90
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมาย ได้รับทันตสุขศึกษา และฝึกทักษะการแปรงฟันที่ถูกวิธี
ร้อยละ 95 - อัตราการเข้าถึงบริการทันตกรรมของกลุ่มวัยทำงานอายุ 15-59ปี ในเขตตำบลกำแพง เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 15.00
-
กลุ่มวัยทำงาน912
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
ออกหน่วยให้บริการทันตกรรมภายในหมู่บ้าน ทั้งหมด 12 หมู่ๆ ละ 2 วัน
รายละเอียดกิจกรรม
1.1 ให้ความรู้เกี่ยวกับทันตสุขศึกษา การแปรงฟันที่ถูกวิธี แก่กลุ่มเป้าหมาย
1.2 ฝึกทักษะการแปรงฟันและย้อมสีฟันให้แก่ผู้มารับบริการและผู้ที่สนใจ โดยมี อสม.เป็นวิทยากร 3 คน (วิทยากร คือ อาสาสมัครแกนนำที่ผ่านการอบรมจากโครงการพัฒนาระบบการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากวัยทำงาน สำหรับ อสม.) และมีเจ้าหน้าที่ทันตสาธารณสุข เป็นพี่เลี้ยง
1.3 ตรวจสุขภาพช่องปากแก่ประชาชนในหมู่บ้านที่มารับบริการทันตกรรม โดยบริการถอนฟันวันละ 20 ราย และขูดหินน้ำลายวันละ 18 ราย
เป้าหมาย
- ประชาชนในในเขตตำบลกำแพงที่มารับบริการทันตกรรม จำนวน 912 ราย
งบประมาณ
- ค่าวิทยากรสำหรับ อสม.แกนนำ..300..บ. x 3 คน X 24 วัน = 21,600 บ.
- ค่าอาหารกลางวันสำหรับคณะทำงาน.65..บ.x.13..คน X 24 วัน = 20,280 บ.
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม..25..บ.x 13 คน x 2 มื้อ X 24 วัน = 15,600 บ
- ค่าอุปกรณ์ที่ใช้ในการฝึกทักษะการแปรงฟัน..50..บ.x 912 คน = 45,600 บ.
- ค่าไวนิล ขนาด 80 x 120 ซม. ราคา 300บ. X 2 ผืน = 600 บ.
ค่าวัสดุทางทันตกรรม
- ยาชา 2% lidocaine 440 บ X 11 กล่อง= 4,840 บ
- ยาชา 4% artricaine 590 บ X 5 กล่อง= 2,950 บ
- หลอดดูดน้ำลาย 75 บ X 10 ถุง = 750 บ
- เข็มสั้น 200 บ X 4 กล่อง = 800 บ
- เข็มยาว 200 บ X 2 กล่อง = 400บ
ค่าเครื่องมือทันตกรรม
- หัวขูดหินน้ำลาย P10730 บ x 3 อัน =2,190 บ
- คีมถอนฟัน cow horn2,270 บ x 5 อัน = 11,350 บ.
- bone curette 1460 บ x 20 อัน = 29,200 บ.
ค่าครุภัณฑ์ทางทันตกรรม
- โคมไฟสนามส่องปาก LED พร้อมกระเป๋า 12,000 บ x 2 เครื่อง= 24,000 บ
ถึงประชาชนกลุ่มเป้าหมาย ที่มีปัญหาโรคฟันผุทะลุโพรงประสาทฟันและโรคปริทันต์อักเสบได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี ร้อยละ 90
ประชาชนกลุ่มเป้าหมาย ได้รับทันตสุขศึกษา และฝึกทักษะการแปรงฟันที่ถูกวิธี
ร้อยละ 95
- อัตราการเข้าถึงบริการทันตกรรมของกลุ่มวัยทำงานอายุ 15-59 ปี ในเขตตำบลกำแพง เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 15.00
180160.00 บาท -
ติดตามผลกลุ่มเป้าหมายที่มารับบริการทันตกรรม
รายละเอียดกิจกรรม
2.1 ตรวจ/ติดตามสุขภาพช่องปากกลุ่มเป้าหมายหลังมารับบริการ โดย อาสาสมัครแกนนำประจำหมู่บ้าน
2.2 กรณีพบปัญหาหาหรือภาวะแทรกซ้อนภายหลังการรักษา ส่งต่อเข้ารับการรักษาอย่างต่อเนื่อง
เป้าหมาย
- กลุ่มเป้าหมายที่พบปัญหาสุขภาพช่องปากและฟัน
งบประมาณ
ไม่ขอใช้งบประมาณ
ถึงกลุ่มเป้าหมายได้รับการติดตามหลังรับบริการ และกรณีพบปัญหาหาหรือภาวะแทรกซ้อนภายหลังการรักษา ส่งต่อเข้ารับการรักษาอย่างต่อเนื่อง
0.00 บาท - กลุ่มเป้าหมายที่พบปัญหาสุขภาพช่องปากและฟัน
-
รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
รายละเอียดกิจกรรม
3.1 จัดทำเอกสารนำเสนอโครงการ จำนวน 2 ครั้ง
3.2 จัดทำรูปเล่มรายงานผลโครงการเมื่อเสร็จโครงการ
งบประมาณ
ค่าเอกสารนำเสนอโครงการ จำนวน 2 ครั้งๆละ 500 บาท เป็นเงิน 1,000 บาท
ค่าจัดทำรูปเล่มรายงานผล จำนวน 4 เล่มๆละ 250 บาท เป็นเงิน 1,000 บาท
ถึงมีการนำเสนอโครงการเพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จำนวน 2 ครั้ง
มีการจัดทำรูปเล่มรายงาน จำนวน 4 เล่ม
2000.00 บาท
ค่าใช้จ่ายต่างๆในทุกกิจกรรมสามารถถัวเฉลี่ยจ่ายได้ทุกรายการ
- ประชาชนกลุ่มวัยทำงานอายุ 15-59 ปี ที่มีปัญหาโรคฟันผุและปริทันต์อักเสบได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี
- ประชาชนกลุ่มเสี่ยงอายุ 15-59 ปี ได้รับทันตสุขศึกษา และฝึกทักษะการแปรงฟันที่ถูกวิธี
- ภาวะบวมติดเชื้อบริเวณใบหน้าที่มีสาเหตุจากโรคฟันผุ และโรคปริทันต์อักเสบในกลุ่มวัยทำงานอายุ 15-59 ปี ลดลง
- ประชาชนในเขตตำบลกำแพงสามารถเข้าถึงบริการทันตกรรมได้สะดวกขึ้น และได้รับการรักษา/ติดตามอย่างต่อเนื่อง
