กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการส่งเสริมและป้องกันสุขภาพช่องปากทุกกลุ่มวัย “ยิ้มสดใส คนนาเมืองเพชรฟันดี” ประจำปี 2563 จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลนาเมืองเพชร อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลนาเมืองเพชร ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมและป้องกันสุขภาพช่องปากทุกกลุ่มวัย “ยิ้มสดใส คนนาเมืองเพชรฟันดี” ประจำปี 2563

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการส่งเสริมและป้องกันสุขภาพช่องปากทุกกลุ่มวัย “ยิ้มสดใส คนนาเมืองเพชรฟันดี” ประจำปี 2563 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลนาเมืองเพชร อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง รหัสโครงการ 63-L1523-1-09 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 พฤศจิกายน 2562 - 30 กันยายน 2563 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 67,614.60 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลนาเมืองเพชร เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ปัญหาด้านทันตสุขภาพเป็นปัญหาสำคัญในทุกกลุ่มอายุ ไม่ว่าจะเป็น กลุ่มหญิงตั้งครรภ์ ที่จะต้องได้รับการดูแลและให้คำแนะนำตั้งแต่แรก เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์สามารถดูแลตัวเองได้ เด็กก่อนวัยเรียน ในกลุ่มนี้จะมีการผุอย่างรวดเร็ว และเป็นกลุ่มที่เริ่มเข้าโรงเรียน ทำให้การรักษาและการดูแลเป็นไปได้ยาก เด็กวัยเรียน เป็นช่วงที่มีฟันชุดผสมคือ มีฟันแท้และฟันน้ำนม ในช่วงกลุ่มนี้จะแยกฟันแท้และฟันน้ำนมไม่ได้ ทำให้ละเลยการดูแลสุขภาพช่องปาก และกลุ่มผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นช่วงอายุสำคัญ เนื่องจากประชากรในกลุ่มนี้มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และยังสะท้อนภาพรวมที่เกิดจากพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากตลอดชีวิต จากผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศครั้งที่ ๘ ในปี ๒๕๖๐ พบว่าเด็กก่อนวัยเรียนมีฟันผุระยะเริ่มต้น ร้อยละ 31.1 โดยผู้ปกครองของเด็กอายุ 3 ปี ร้อยละ 44.1 ปล่อยให้เด็กแปรงฟันด้วยตนเอง และเมื่อเด็กโตขึ้นพบว่าในกลุ่มอายุ 5 ปี เด็กถูกปล่อยให้แปรงฟันเอง ถึงร้อยละ 80.4 เด็กวัยเรียน พบว่าความชุกของโรคฟันผุ ร้อยละ 52.0 โดย มีค่าเฉลี่ยฟันผุ ถอน อุด 1.4 ซี่/คน มีสภาวะเหงือกอักเสบสูงกว่าการสำรวจในครั้งที่ 7 พ.ศ. 2555 จากร้อยละ 50.3 เป็นร้อยละ 66.3 ปัจจัยที่มีผลโดยตรงต่อสภาวะเหงือกอักเสบคือพฤติกรรมการแปรงฟัน พฤติกรรมการบริโภคที่เสี่ยงต่อการเกิดโรคฟันผุ และกลุ่มผู้สูงอายุ พบว่าผู้สูงอายุ 60-74 ปี ร้อยละ 56.1 มีฟันถาวรใช้งาน ได้อย่างน้อย 20 ซี่ เฉลี่ย 18.6 ซี่/คน ร้อยละ 40.2 มีฟันหลังสบกันอย่างน้อย 4 คู่สบ และลดลง ในผู้สูงอายุตอนปลายอายุ 80-85 ปี มีเพียงร้อยละ 22.4 ที่มีฟันถาวรใช้งานได้อย่างน้อย 20 ซี่ เฉลี่ย 10 ซี่/คน และมีฟันหลังสบกัน 4 คู่สบ เพียงร้อยละ 12.1 ทำให้ประสิทธิภาพการบดเคี้ยวลดลงชัดเจน ซึ่งปัญหาสำคัญ ได้แก่ การสูญเสียฟัน โดยเฉพาะการสูญเสียฟันทั้งปากในผู้สูงอายุ 60-74 ปี พบร้อยละ 8.7 แต่เมื่ออายุ 80-85 ปี เพิ่มสูงถึงร้อยละ 31.0 ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตด้านการบดเคี้ยวอย่างมาก
จากผลการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพของจังหวัดตรัง พบว่าจังหวัดตรัง เด็กก่อนวันเรียนอายุ 3 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ.2558-2560 ปราศจากฟันผุร้อยละ 51.2, 52.26, และ 55.6 ตามลำดับ เด็กอายุ 12 ปี มีประสบการณ์โรคฟันผุตั้งแต่ปี พ.ศ.2557-2559 ร้อยละ 47.8, 39.00 และ 40.6 ตามลำดับ และผู้สูงอายุ พบว่ามีฟันแท้ในช่องปากใช้งานได้ 20 ซี่ เฉลี่ยร้อยละ 43.9 ผู้สูงอายุที่มีฟันคู่สบฟันหลังใช้งานได้ 4 คู่ขึ้นไปร้อยละ 50.6 และผลการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพของอำเภอสิเกา จังหวัดตรัง พบว่ากลุ่มเด็กก่อนวัยเรียนอายุ 3 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ.2558-2560 ปราศจากฟันผุร้อยละ48.5, 50.93 และ 53.9 ตามลำดับ เด็กอายุ 12 ปี มีประสบการณ์โรคฟันผุตั้งแต่ปี พ.ศ.2557-2559 ร้อยละ 44.8, 39.79 และ 43.3ตามลำดับ และผู้สูงอายุมีฟันแท้ในช่องปากใช้งานได้ 20 ซี่ เฉลี่ยร้อยละ 38 ผู้สูงอายุที่มีฟันคู่สบฟันหลังใช้งานได้ 4 คู่ขึ้นไปร้อยละ 56 ดังนั้นทางกลุ่มงานทันตสาธารณสุข โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาเมืองเพชรและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเขาเพดาน อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง เห็นความสำคัญในการแก้ไขปัญหาโรคฟันผุในหญิงตั้งครรภ์
เด็กก่อนวัยเรียน เด็กประถมศึกษา และผู้สูงอายุ จำเป็นต้องได้รับการส่งเสริม ป้องกัน และเฝ้าระวังทางทันตสุขภาพ เพื่อลดอัตราการเกิดโรคฟันผุต่อไปในอนาคต จึงได้จัดโครงการส่งเสริมและป้องกันสุขภาพช่องปากทุกกลุ่มวัย
“ยิ้มสดใส คนนาเมืองเพชรฟันดี” ประจำปี 2563 เพื่อให้ประชาชนในตำบลนาเมือเพชรมีพฤติกรรมในการดูแลสุขภาพช่องปากที่ถูกต้อง มีสุขภาพช่องปากที่ดี และยังลดปัญหาฟันผุ ซึ่งจะส่งผลดีทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจต่อไป

สถานการณ์

วัตถุประสงค์โครงการ

1. 1.เพื่อส่งเสริม ป้องกัน รักษาการเกิดโรคฟันผุในทุกกลุ่มวัย 2.เพื่อลดปัญหาสุขภาพช่องปากในทุกกลุ่มวัย

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. อบรมให้ความรู้กลุ่มหญิงตั้งครรภ์
2. อบรมให้ความรู้เด็กเล็ก ก่อนวัยเรียน แรกเกิด - 2 ปี
3. อบรมให้ความรู้เด็กปฐมวัย 3-5 ปี
4. อบรมให้ความรู้เด็กวัยเรียน
5. อบรมให้ความรู้ผู้สูงอายุ

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1 กลุ่มหญิงตั้งครรภ์
  1. ลดอัตราการเกิดโรคฟันผุและการเข้ารับการรักษา   2. กลุ่มหญิงตั้งครรภ์รายใหม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วถูกต้องตามความเหมาะสม   3. กลุ่มหญิงตั้งครรภ์สามารถประเมินสุขภาพช่องปากของตนเองได้
2 เด็กก่อนวัยเรียน แรกเกิด - 2 ปี
  1. ลดอัตราการเกิดโรคฟันผุและการเข้ารับการรักษา   2. เด็กก่อนวัยเรียน แรกเกิด - 2 ปี รายใหม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วถูกต้องตามความเหมาะสม   3. เด็กก่อนวัยเรียน แรกเกิด - 2 ปี สามารถประเมินสุขภาพช่องปากของตนเองได้
3 เด็กก่อนวัยเรียน 3-5 ปี
  1. ลดอัตราการเกิดโรคฟันผุและการเข้ารับการรักษา
  2. เด็กก่อนวัยเรียน 3-5 ปี รายใหม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วถูกต้องตามความเหมาะสม   3. เด็กก่อนวัยเรียน 3-5 ปี สามารถประเมินสุขภาพช่องปากของตนเองได้
4 เด็กวัยเรียน
  1. ลดอัตราการเกิดโรคฟันผุและการเข้ารับการรักษา   2. เด็กวัยเรียนรายใหม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วถูกต้องตามความเหมาะสม   3. เด็กวัยเรียนสามารถประเมินสุขภาพช่องปากของตนเองได้
5 ผู้สูงอายุ
  1. ลดอัตราการเกิดโรคฟันผุและการเข้ารับการรักษา   2. ผู้สูงอายุจำนวนรายใหม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วถูกต้องตามความเหมาะสม   3. ผู้สูงอายุจำนวนสามารถประเมินสุขภาพช่องปากของตนเองได้

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น