กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ) โรคหลอดเลือดสมอง (Cerebrovascular disease หรือ CVD, Stroke) เป็นโรคอันตรายที่เป็นสาเหตุของการตายมากเป็นอันดับต้นของโลก โดยพบเป็นสาเหตุการตาย อันดับ 2 ของประชากรอายุมากกว่า 60 ปี และเป็นสาเหตุ การตายอันดับ 5 ของประชากรอายุมากกว่า 15 - 59 ปี ใน แต่ละปีมีผู้เสียชีวิตจากโรคนี้ประมาณ 6,000,000 คน จากสถิติกระทรวงสาธารณสุขปี พ.ศ. 2557 พบโรคหลอด เลือดสมองเป็นสาเหตุการตายอันดับที่ 3 ในประชากรไทย และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยข้อมูลในปี พ.ศ. 2557 พบผู้เสียชีวิตด้วยโรคหลอดเลือดสมองจำนวน 176,342 คน หรือคิดเป็น 3 คน ในทุก 2 ชั่วโมงโรคหลอดเลือดสมอง (cerebrovascular disease, stroke) แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ โรคหลอดเลือดสมองตีบ อุดตัน (ischemic stroke) พบได้ร้อยละ 80 ของโรคหลอดเลือดสมองทั้งหมด และโรคหลอดเลือดสมองแตก (hemorrhagic stroke) พบได้ร้อยละ 20 ซึ่งโรคหลอดเลือดสมองมีแนวโน้มการเกิดโรคเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ และเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของ ประเทศไทยเนื่องจากเป็นสาเหตุการเสียชีวิตและสูญเสียปีสุขภาวะ (disability adjusted life year) ในระดับต้นๆ โดยผู้ป่วย ที่รอดชีวิตมักมีความพิการหลงเหลืออยู่ จึงจำเป็นต้องมีระบบการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอย่างครบวงจร โดยเฉพาะในระยะเฉียบพลันที่จะสามารถลดอัตราตาย ลดอัตราความพิการ ลดภาวะแทรกซ้อน ส่งผลให้ลดความสูญเสียทาง เศรษฐกิจของครอบครัว สังคมและประเทศได้ อย่างไรก็ตาม โรคหลอดเลือดสมองเป็นโรคที่สามารถป้องกันได้ โดยการควบคุม ปัจจัยเสี่ยง นอกจากนี้ถ้าป่วยด้วยโรคนี้แล้วได้รับการตรวจวินิจฉัยและดูแลรักษาอย่างรวดเร็ว เหมาะสม ภายใต้ระบบการบริการที่มีมาตรฐานจะมีส่วนช่วยลดอัตราตายและความพิการได้ โรคหลอดเลือดสมอง (stroke) เป็นโรคทางระบบประสาทที่พบบ่อยและเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของไทย การดูแลรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอย่างครบวงจรโดยเฉพาะในระยะเฉียบพลันที่จะสามารถลดอัตราการตาย ลดความพิการ ลดภาวะแทรกซ้อน ลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจของครอบครัวและประเทศชาติ ปัจจุบันแนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะโรคหลอดเลือดสมองตีบ อุดตัน ได้แก่การให้ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ (rt-PA) ในผู้ป่วยที่มีอาการภายใน4.5ชั่วโมงหลังเกิดอาการ การให้ยา แอสไพรินภายใน48ชั่วโมงหลังเกิดอาการ การดูแลรักษาในหอผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (stroke unit) การผ่าตัดเปิด กะโหลกศีรษะ (decompressivehemicreniectomy) ในโรงพยาบาลที่มีศักยภาพและมีแพทย์เฉพาะทาง ซึ่งการพัฒนาระบบการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองจะเน้นระบบการให้บริการและกระบวนการดูแลรักษาเพื่อให้บรรลุเป้าหมายดังกล่าว ดังนั้นการจัดระบบการให้บริการและกระบวนการดูแลรักษาให้มีมาตรฐานเพื่อให้มั่นใจได้ว่าผู้ป่วยจะได้รับการดูแลรักษา ที่ถูกต้องเหมาะสมนับว่ามีความสำคัญอย่างยิ่ง แต่ปัญหาและอุปสรรคของการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง/หัวใจในระดับบุคคล พบว่ากลุ่มเสี่ยงมีพฤติกรรมที่เป็นปัจจัยเสี่ยง ได้แก่ การไม่ทราบ เกี่ยวกับภาวะความดันโลหิตสูง เบาหวาน และ ภาวะไขมันในเลือดสูง และประชาชน รวมทั้ง กลุ่มเสี่ยงยังไม่มีความสนใจหรือเข้าใจในโรคหลอดเลือดสมอง/หัวใจอย่างลึกซึ้ง ที่ผ่านมาพบว่าแนวทางป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง มุ่งจัดการเฉพาะกลุ่มเสี่ยง ขาดการประเมินผล หรือติดตามในระยะยาว การที่นำ ชุมชน เข้ามาร่วมดำเนินงานป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง ยังพบค่อนข้างน้อย รูปแบบกิจกรรมที่เกิดจากชุมชนเองยังไม่ชัดเจน ไม่สามารถตอบสนองความต้องการของชุมชนได้อย่างเหมาะสม ดังนั้นการ พัฒนาระบบสุขภาพชุมชนในการป้องกันโรคดังกล่าว ทุกคนในชุมชนถือเป็นหัวใจสำคัญ ผู้นำชุมชนต้องเสียสละ ทำงานเพื่อส่วนรวม เปิดโอกาสเรียนรู้ ร่วมกัน พยาบาลและเจ้าหน้าที่สาธารณสุขเน้นการทำงานเชิงรุก ประสานการทำงานร่วมกับทุกคนในพื้นที่ เสริมหนุนให้กลุ่มเสี่ยง และสมาชิกครอบครัวสามารถป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง/หัวใจได้อย่างเหมาะสม โรงพยาบาลควนโดนจึงสนใจศึกษาสถานการณ์ ดังกล่าว เพื่อช่วยให้กลุ่มเสี่ยงและสมาชิกในครอบครัวที่เป็นส่วนหนึ่งของชุมชนเกิดการเปลี่ยนแปลง มีความตระหนัก สามารถปฏิบัติตน ในการป้องกันโรคได้ถูกต้องโดยไม่ลุกลามเป็นโรคหลอดเลือดสมอง ค้นหาศักยภาพการดูแลสุขภาพ เพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองให้มีความเหมาะสม สอดคล้องกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชุมชนต่อไป จึงได้จัดทำโครงการเพิ่มการเข้าถึงระบบการรักษาโรคหลอดเลือดด้วย Stroke/Stemi Alert ปีงบประมาณ 2566 ขึ้น