กองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ - กองทุนสุขภาพตำบล

หนังสือสานพลัง กองทุนสุขภาพตำบล ภาคใต้ตอนล่าง ปี 2559

by twoseadj @30 ส.ค. 59 18:56 ( IP : 14...25 ) | Tags : บทความ-หนังสือ
photo  , 409x591 pixel , 90,431 bytes.

หนังสือสานพลัง กองทุนสุขภาพตำบล ภาคใต้ตอนล่าง ปี 2559 งานถอดบทเรียนเล็กๆแต่เปี่ยมไปด้วยพลังที่ผสานกับความตั้งใจของคณะทำงาน กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับพื้นที่หรือท้องถิ่น หรือที่เรียกกันติดปากชาวบ้านว่า “กองทุนสุขภาพตำบล” หรือ “กองทุน สปสช.” เป็นปณิธานสำคัญของ นายแพทย์สงวน นิตยารัมพงษ์ หมอหงวนผู้ก่อตั้งและเป็นดั่งจิตวิญญาณด้านการสร้างหลักประกันสุขภาพแก่ประชาชนชาวไทย สอดคล้องตามหลักการสร้างสุขภาพมิใช่เรื่อง มด  หมอ หยูกยา แต่เป็นเรื่องของชุมชนเองที่ต้องมีส่วนร่วมในการสร้างสุขภาพ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ริเริ่มการจัดตั้งกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับพื้นที่ ตั้งแต่ปี 2549 และได้รับผลตอบรับที่ดีมากจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เข้าร่วมเดินเป็นเส้นทางสายอุดมการณ์เดียวกัน เพราะส่วนใหญ่ทำงานด้านสุขภาพได้ดีอยู่แล้ว สอดคล้องตามหลักการกระจายอำนาจและการจัดการสุขภาพของท้องถิ่น

สำหรับกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับพื้นที่ เขต 12 สงขลา มีจำนวน 617 แห่ง ครอบคลุมพื้นที่จังหวัด ตรัง พัทลุง สงขลา สตูล ปัตตานี ยะลาและนราธิวาส มีความแตกต่างกันในแง่บริบทของพื้นที่ แต่ก็เป็นถือเป็นความสวยงามของการทำงานด้านสุขภาพ การถอดบทเรียนครั้งนี้มุ่งหวังในการสร้างกำลังใจการทำงาน “บุคคลต้นเรื่อง” ที่ร่วมถ่ายทอดเรื่องราว ตลอดจนผู้บริหาร และเจ้าหน้าที่ และประชาชน ที่สนใจในการทำงานกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับพื้นที่
จากการถอดบทเรียนของพื้นที่ต้นเรื่องสามารถสรุปเกี่ยวกับปัจจัยร่วมที่มีผลต่อความสำเร็จของกองทุน ฯ ดังนี้
1.มุมมอง (Paradigm shift) ของท้องถิ่นต่อกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับพื้นที่  ซึ่งมิได้มองว่าเป็นเพียงแค่เงินที่ สปสช.จัดสรรมาให้ แต่จะมองเป็นเครื่องมือสำหรับการทำงานสร้างเสริมสุขภาวะของชุมชน จนส่งผลให้ประชาชนร่วมกันสร้างภาพฝันแห่งอนาคตด้านสุขภาวะ ดังปรากฎชัดเจนในรูปของวิสัยทัศน์ และแผนสุขภาพชุมชน
2.ภาวะผู้นำ(Leadership) ของผู้บริหารองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นปัจจัยรองลงมาต่อความสำเร็จของการดำเนินงานกองทุนฯ ตลอดจนการมอบหมายงานและความรับผิดชอบแก่เจ้าหน้าที่ ผู้นำหลายพื้นที่เป็นผู้ริเริ่มก่อการในการทำงานด้านสุขภาพเพื่อตอบสนองความต้องการของชุมชน ความสนใจและให้ความสำคัญของผู้นำเห็นได้จากการเพิ่มสัดส่วนเงินสมทบจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มากกว่าข้อกำหนดขั้นต่ำ
3.ข้อมูลสุขภาวะชุมชน (Health Information) เปรียบเสมือน “หางเสือ” เพื่อกำหนดเป้าหมายการทำงานร่วมกัน แหล่งที่มาของข้อมูลสุขภาพของชุมชนต้นเรื่อง จะมีความคล้ายคลึงกัน คือ ข้อมูลสุภาพ 43 แฟ้มของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ (รพ.สต.) ข้อมูลจำเป็นพื้นฐานของชุมชน (จปฐ.) หรือการลงสำรวจเพิ่มเติมด้วยมือของคนในชุมชนเอง กระบวนการเหล่านี้ จะส่งผลให้กองทุนฯ สามารถตอบสนองปัญหาสุขภาพตรงเป้าหมายมากขึ้น  ดังนั้น ข้อมูลเป็นปัจจัยนำเข้าสำคัญต่อการจัดทำนโยบาย แผนสุขภาพหรือแผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์  ปรากฏชัดเจน คือ กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับพื้นที่ตำบลนาทอน ซึ่งนำกระบวนการสมัชชาสุขาภพเพื่อจัดทำนโยบายสาธารณะด้านสุขภาพนำมาสู่ ธรรมนูญสุขภาพคนนาทอน ในชื่อ ชันชีนาทอน ชื่อที่มีเอกลักษณ์เฉพาะและง่ายต่อการจดจำของคนในและนอกชุมชน
4.การสร้างกลไก (system) ที่เอื้อต่อการทำงานกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับพื้นที่ เช่น การตั้งคณะทำงานพิจารณาโครงการ คณะทำงานจัดทำแผนสุขภาพ คณะทำงานติดตามและประเมินผล ที่เปิดโอกาสให้เครือข่ายทางสังคมในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการทำงาน
แม้กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับพื้นที่ จะมีพัฒนาการมาสักระยะหนึ่งแล้ว แต่จำเป็นคำนึงถึงความยั่งยืนมากขึ้น เช่น การสร้างความเข้มแข็งขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการร่วมกันทำงาน การร่วมสมทบหรือมีกลไกใหม่ๆที่มาช่วยสมทบหรือร่วมลงทุนของชุมชน มุ่งเน้นคุณภาพการทำงาน ส่งเสริมนวตกรรมด้านการสร้างเสริมสุขภาพของชุมชน จัดระบบการสนับสนุน (coaching ) เพื่อให้การทำงานกองทุนมีความสนุกมากขึ้น มีเครือข่ายการทำงานร่วมกัน
ถอดบทเรียนฉบับนี้ ผู้อ่านสามารถเลือกอ่านบทใดก่อนก็ได้ เพราะเนื้อหามิได้ต่อเนื่องกัน และเมื่ออ่านจบแล้วลองนั่งทบทวนเพื่อวิเคราะห์เป็นความคิดรวบยอดของตนเองว่า ชุมชนต้นเรื่องมีปัจจัยอะไรที่สนับสนุนการทำงาน แล้วลองต่อยอดด้วยการมาเติมเต็มการทำงานให้กับกองทุนตนเอง
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 12 สงขลา ขอขอบพระคุณ ทำงานวิชาการที่ร่วมถอดบทเรียน อันประกอบด้วย คุณนิพนธ์ รัตนาคม คุณมารียา เจ๊ะม๊ะ คุณถาวร คงศรี คุณสมนึก นุ่นด้วง และอาจารย์สุวิทย์ หมัดอะดัม ที่ร่วมกันถอดความและเรียงร้อยเป็นเนื้อหาให้ผู้อ่านเข้าใจง่าย อ่านสนุก เสียสละทำงานแม้จะมีระยะเวลาที่จำกัดมาก  จนสามารถสำเร็จเป็นหนังสือเล่มนี้

แสดงความคิดเห็น

« 3751
หากท่านไม่ได้เป็นสมาชิก ท่านจำเป็นต้องป้อนตัวอักษรของ Anti-spam word ในช่องข้างบนให้ถูกต้อง
The content of this field is kept private and will not be shown publicly. This mail use for contact via email when someone want to contact you.
Bold Italic Underline Left Center Right Ordered List Bulleted List Horizontal Rule Page break Hyperlink Text Color :) Quote
คำแนะนำ เว็บไซท์นี้สามารถเขียนข้อความในรูปแบบ มาร์คดาวน์ - Markdown Syntax:
  • วิธีการขึ้นบรรทัดใหม่โดยไม่เว้นช่องว่างระหว่างบรรทัด ให้เคาะเว้นวรรค (Space bar) ที่ท้ายบรรทัดจำนวนหนึ่งครั้ง
  • วิธีการขึ้นย่อหน้าใหม่ซึ่งจะมีการเว้นช่องว่างห่างจากบรรทัดด้านบนเล็กน้อย ให้เคาะ Enter จำนวน 2 ครั้ง